Hakuna matata — co to znaczy?
Suahilijskie „bez zmartwień” — jak Disney zrobił z niego światowe hasło beztroski, i co naprawdę oznacza w Afryce Wschodniej.
Suahilijskie „bez zmartwień" — fraza, która przez Disneya i Timona z Pumbą stała się światowym hasłem beztroski, choć w Afryce Wschodniej mało kto tak naprawdę mówi.
Skąd to się wzięło
„Hakuna matata" pochodzi z suahili, języka lingua franca Afryki Wschodniej — dosłownie „nie ma problemu / bez zmartwień". W codziennej mowie w Kenii i Tanzanii częściej usłyszysz jednak „hakuna shida" albo „hamna noma"; „hakuna matata" bywa traktowane jak fraza z folderu turystycznego.
Wybuch popularności to 1994 rok i „Król Lew" Disneya — piosenka Timona i Pumby stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych numerów studia. W 2019 Disney próbował zarejestrować frazę jako znak towarowy, co wywołało dużą krytykę w Kenii i Tanzanii jako przykład kulturowego zawłaszczenia.
Czy to działa
Jako motto życiowe „hakuna matata" jest bliskie temu, co psychologia nazywa reappraisal — świadomym przewartościowaniem stresora. Nie sprawi, że problem zniknie, ale może obniżyć poziom kortyzolu i pomóc odzyskać perspektywę.
Granica jest cienka: zdrowe „hakuna matata" to elastyczność wobec rzeczy, których nie kontrolujesz. Toksyczna wersja to unikanie odpowiedzialności i chowanie się przed tym, co wymaga działania — dokładnie ten trop, który Timon i Pumba pokazują w drugim akcie filmu.
W świecie wskazuje.pl
Fraza dobrze rezonuje z naszym utworem „Zawsze jest czas" i całą warstwą leksykonu wokół wolniejszego oddechu. Uważaj tylko, żeby „bez zmartwień" nie zamieniło się w „bez granic" — o tym jest zresztą Motywator.