Relacja parasocjalna — co to znaczy?
Jednostronna więź z influencerem, streamerem, DJ-em. Kiedy jest wsparciem, a kiedy zastępuje realne relacje.
Jednostronna więź, w której czujesz, że znasz kogoś (streamera, aktorkę, DJ-a), a on nawet nie wie o twoim istnieniu.
Skąd to się wzięło
Termin ukuli w 1956 roku socjologowie Donald Horton i Richard Wohl, analizując, jak widzowie telewizji budują quasi-znajomości z prezenterami. Wtedy dotyczyło to głównie „wujka" z pogodynki. Dziś dotyczy streamerki, którą oglądasz codziennie po pracy, podcastera, którego głos znasz lepiej niż głos rodzeństwa, i muzyka, który śpiewa „do ciebie".
Twitch, TikTok i podcasty zbudowały tej relacji zupełnie nową skalę. Trafi cię, gdy ulubiony streamer kończy karierę — i naprawdę czujesz to jak stratę przyjaciela.
Czy to działa
Relacja jest realną emocją, choć asymetryczną. Badania pokazują, że parasocjalność może dawać wsparcie osobom samotnym i pomagać nastolatkom modelować tożsamość. Nie jest z definicji patologiczna.
Staje się problemem, kiedy zastępuje relacje wzajemne — kiedy jedyną osobą, z którą „rozmawiasz" wieczorem, jest ktoś w telefonie, kto nawet nie wie, że istniejesz. Wtedy warto zapytać siebie: kiedy ostatnio zadzwoniłam do kogoś, kto zna moje imię?
W świecie wskazuje.pl
„Come Closer Now" i „Body Control" są w klimacie tej właśnie dwuznacznej intymności — muzyka klubowa mówi „do ciebie" do tysiąca osób jednocześnie, każda z nich czuje się wyjątkowa. To nie manipulacja, to sposób działania sztuki.