Cynk (Zn) — pierwiastek nr 30
Cynk (Zn), liczba atomowa 30: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Ocynkowana blacha nie rdzewieje, bo cynk poświęca się…
Cynk (Zn), liczba atomowa 30, metale przejściowe. Ocynkowana blacha nie rdzewieje, bo cynk poświęca się pierwszy. W organizmie wspiera odporność i gojenie.
Cynk (Zn) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 30 |
|---|---|
| Masa atomowa | 65.38 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Ar] 4s² 3d¹⁰ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 12 / 4 |
| Blok | d |
| Rodzina | Metale przejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 419.5 °C |
| Temperatura wrzenia | 907 °C |
| Gęstość | 7.14 g/cm³ |
| Odkrycie | 1746, Andreas Sigismund Marggraf |
| Pochodzenie nazwy | niem. Zinke — ząb, kolec |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Cynk odkryto w 1746 roku (Andreas Sigismund Marggraf). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: niem. Zinke — ząb, kolec.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Cynk (Zn) to pierwiastek numer 30, blok d, okres 4, grupa 12. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 419.5 °C, wrze przy 907 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 488 stopni. Gęstość 7.14 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1746
Odkrycie: 1746 rok, Andreas Sigismund Marggraf. Nazwa: niem. Zinke — ząb, kolec. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: przejściowy
Ocynkowana blacha nie rdzewieje, bo cynk poświęca się pierwszy. W organizmie wspiera odporność i gojenie. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Cynk (Zn) — ciekawostka
Ocynkowana blacha nie rdzewieje, bo cynk poświęca się jako anoda.
Cynk (Zn) — ciekawostka
Ponad 300 enzymów w organizmie człowieka potrzebuje jonu cynku.
Cynk (Zn) — budowa atomu
30 protonów i 30 elektronów rozłożonych na 4 powłokach (2–8–18–2). Konfiguracja: [Ar] 4s² 3d¹⁰, elektronów walencyjnych: 2.
Cynk (Zn) — rodzina
Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.
Cynk (Zn) — rok 1746
Odkrycie przypisuje się: Andreas Sigismund Marggraf. Nazwa pochodzi od: niem. Zinke — ząb, kolec.
Cynk (Zn) — miejsce w tablicy
Grupa 12, okres 4, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Miedź i Gal. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.
Cynk w grach wskazuje.pl
- Warzywniak Kamila — Czosnek — cynk i siarkowe związki odporności
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.