Kiur (Cm) — pierwiastek nr 96
Kiur (Cm), liczba atomowa 96: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Nazwany na cześć małżeństwa Curie. Świeci fioletowo i…
Kiur (Cm), liczba atomowa 96, aktynowce. Nazwany na cześć małżeństwa Curie. Świeci fioletowo i zasilał spektrometry łazików marsjańskich.
Kiur (Cm) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 96 |
|---|---|
| Masa atomowa | 247 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Rn] 5f⁷ 6d¹ 7s² |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 32, 26, 8, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 3 / 7 |
| Blok | f |
| Rodzina | Aktynowce |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 1345 °C |
| Temperatura wrzenia | 3110 °C |
| Gęstość | 13.51 g/cm³ |
| Odkrycie | 1944, Seaborg, James, Ghiorso |
| Pochodzenie nazwy | na cześć Marii i Pierre'a Curie |
| Promieniotwórczy | tak |
Kontekst historyczny odkrycia
Kiur nie leżał w żadnej skale. W 1944 roku (Seaborg, James, Ghiorso) wytworzono go sztucznie, bombardując cięższe jądra lżejszymi. Takie pierwiastki żyją krótko, a ich „istnienie” potwierdza się po śladach rozpadu, nie po bryłce w gablocie.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Kiur (Cm) to pierwiastek numer 96, blok f, okres 7, grupa 3. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 1345 °C, wrze przy 3110 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 1765 stopni. Gęstość 13.51 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Jest promieniotwórczy: jądro rozpada się samo, a każda praca z nim to praca w osłonach.
Głos historii: 1944
Odkrycie: 1944 rok, Seaborg, James, Ghiorso. Nazwa: na cześć Marii i Pierre'a Curie. To pierwiastek pracowni, nie kopalni: powstał w akceleratorze albo w reaktorze, w ilościach liczonych czasem w pojedynczych atomach.
Głos codzienności: aktynowiec
Nazwany na cześć małżeństwa Curie. Świeci fioletowo i zasilał spektrometry łazików marsjańskich. Aktynowce to domena energetyki jądrowej, medycyny izotopowej i laboratoriów w osłonach.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Kiur (Cm) — budowa atomu
96 protonów i 96 elektronów rozłożonych na 7 powłokach (2–8–18–32–26–8–2). Konfiguracja: [Rn] 5f⁷ 6d¹ 7s², elektronów walencyjnych: 2.
Kiur (Cm) — rodzina
Wszystkie aktynowce są promieniotwórcze; większość z nich nie istniała na Ziemi, zanim ich nie zsyntezowano.
Kiur (Cm) — rok 1944
Odkrycie przypisuje się: Seaborg, James, Ghiorso. Nazwa pochodzi od: na cześć Marii i Pierre'a Curie.
Kiur (Cm) — promieniotwórczy
Każdy izotop kiur rozpada się samoczynnie. To pierwiastek transuranowy — na Ziemi praktycznie nie występuje naturalnie, powstaje w akceleratorach i reaktorach.
Kiur (Cm) — miejsce w tablicy
Grupa 3, okres 7, blok f. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Ameryk i Berkel. Kolor karty w naszej tablicy to aktynowce.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.