Erb (Er) — pierwiastek nr 68
Erb (Er), liczba atomowa 68: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Bez erbu nie byłoby dzisiejszego internetu — wzmacniacze…
Erb (Er), liczba atomowa 68, lantanowce. Bez erbu nie byłoby dzisiejszego internetu — wzmacniacze światłowodowe EDFA wzmacniają sygnał w kablach oceanicznych.
Erb (Er) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 68 |
|---|---|
| Masa atomowa | 167.26 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Xe] 6s² 4f¹² |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 30, 8, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 3 / 6 |
| Blok | f |
| Rodzina | Lantanowce |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 1529 °C |
| Temperatura wrzenia | 2868 °C |
| Gęstość | 9.066 g/cm³ |
| Odkrycie | 1843, Carl Gustaf Mosander |
| Pochodzenie nazwy | od Ytterby |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Erb odkryto w 1843 roku (Carl Gustaf Mosander). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: od Ytterby.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Erb (Er) to pierwiastek numer 68, blok f, okres 6, grupa 3. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 1529 °C, wrze przy 2868 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 1339 stopni. Gęstość 9.066 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1843
Odkrycie: 1843 rok, Carl Gustaf Mosander. Nazwa: od Ytterby. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: lantanowiec
Bez erbu nie byłoby dzisiejszego internetu — wzmacniacze światłowodowe EDFA wzmacniają sygnał w kablach oceanicznych. Lantanowce to ciche serce elektroniki: magnesy, luminofory ekranów, lasery i optyka.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Erb (Er) — budowa atomu
68 protonów i 68 elektronów rozłożonych na 6 powłokach (2–8–18–30–8–2). Konfiguracja: [Xe] 6s² 4f¹², elektronów walencyjnych: 2.
Erb (Er) — rodzina
Lantanowce to „metale ziem rzadkich”, które wcale nie są rzadkie — trudne jest ich rozdzielenie, bo są niemal identyczne chemicznie.
Erb (Er) — rok 1843
Odkrycie przypisuje się: Carl Gustaf Mosander. Nazwa pochodzi od: od Ytterby.
Erb (Er) — miejsce w tablicy
Grupa 3, okres 6, blok f. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Holm i Tul. Kolor karty w naszej tablicy to lantanowce.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.