Gal (Ga) — pierwiastek nr 31
Gal (Ga), liczba atomowa 31: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Topi się w dłoni. Azotek galu odpowiada za niebieskie i białe…
Gal (Ga), liczba atomowa 31, metale poprzejściowe. Topi się w dłoni. Azotek galu odpowiada za niebieskie i białe diody LED — czyli za współczesne neony.
Gal (Ga) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 31 |
|---|---|
| Masa atomowa | 69.723 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Ar] 4s² 3d¹⁰ 4p¹ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 3 |
| Elektrony walencyjne | 3 |
| Grupa / okres | 13 / 4 |
| Blok | p |
| Rodzina | Metale poprzejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 29.8 °C |
| Temperatura wrzenia | 2400 °C |
| Gęstość | 5.91 g/cm³ |
| Odkrycie | 1875, Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran |
| Pochodzenie nazwy | łac. Gallia — Francja |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Gal odkryto w 1875 roku (Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: łac. Gallia — Francja.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Gal (Ga) to pierwiastek numer 31, blok p, okres 4, grupa 13. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 29.8 °C, wrze przy 2400 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 2370 stopni. Gęstość 5.91 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1875
Odkrycie: 1875 rok, Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran. Nazwa: łac. Gallia — Francja. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: poprzejściowy
Topi się w dłoni. Azotek galu odpowiada za niebieskie i białe diody LED — czyli za współczesne neony. Metale poprzejściowe są miękkie i topią się nisko — stąd lutowanie, odlewy, folie i powłoki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Gal (Ga) — budowa atomu
31 protonów i 31 elektronów rozłożonych na 4 powłokach (2–8–18–3). Konfiguracja: [Ar] 4s² 3d¹⁰ 4p¹, elektronów walencyjnych: 3.
Gal (Ga) — rodzina
Metale poprzejściowe są miękkie i nisko topliwe — bliżej im do niemetali niż typowym metalom.
Gal (Ga) — rok 1875
Odkrycie przypisuje się: Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran. Nazwa pochodzi od: łac. Gallia — Francja.
Gal (Ga) — miejsce w tablicy
Grupa 13, okres 4, blok p. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Cynk i German. Kolor karty w naszej tablicy to metale poprzejściowe.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.