Hafn (Hf) — pierwiastek nr 72
Hafn (Hf), liczba atomowa 72: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Chciwie łapie neutrony, więc reguluje reaktory okrętów…
Hafn (Hf), liczba atomowa 72, metale przejściowe. Chciwie łapie neutrony, więc reguluje reaktory okrętów podwodnych. Jego tlenek izoluje bramki w procesorach.
Hafn (Hf) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 72 |
|---|---|
| Masa atomowa | 178.49 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d² |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 32, 10, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 4 / 6 |
| Blok | d |
| Rodzina | Metale przejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 2233 °C |
| Temperatura wrzenia | 4603 °C |
| Gęstość | 13.31 g/cm³ |
| Odkrycie | 1923, Dirk Coster, George de Hevesy |
| Pochodzenie nazwy | łac. Hafnia — Kopenhaga |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Przełom XIX i XX wieku to czas widm, wyładowań i promieniotwórczości. Hafn wyodrębniono w 1923 roku (Dirk Coster, George de Hevesy) — w epoce, gdy Maria Skłodowska-Curie przerabiała tony odpadów po uranie, a fizyka i chemia zaczęły mówić jednym językiem.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Hafn (Hf) to pierwiastek numer 72, blok d, okres 6, grupa 4. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 2233 °C, wrze przy 4603 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 2370 stopni. Gęstość 13.31 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1923
Odkrycie: 1923 rok, Dirk Coster, George de Hevesy. Nazwa: łac. Hafnia — Kopenhaga.
Głos codzienności: przejściowy
Chciwie łapie neutrony, więc reguluje reaktory okrętów podwodnych. Jego tlenek izoluje bramki w procesorach. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Hafn (Hf) — ciekawostka
Nazwany od łacińskiej nazwy Kopenhagi, gdzie pracował Niels Bohr.
Hafn (Hf) — ciekawostka
Pochłania neutrony tak dobrze, że robi się z niego pręty sterujące reaktorów okrętowych.
Hafn (Hf) — budowa atomu
72 protonów i 72 elektronów rozłożonych na 6 powłokach (2–8–18–32–10–2). Konfiguracja: [Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d², elektronów walencyjnych: 2.
Hafn (Hf) — rodzina
Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.
Hafn (Hf) — rok 1923
Odkrycie przypisuje się: Dirk Coster, George de Hevesy. Nazwa pochodzi od: łac. Hafnia — Kopenhaga.
Hafn (Hf) — miejsce w tablicy
Grupa 4, okres 6, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Lutet i Tantal. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.