Kadm (Cd) — pierwiastek nr 48
Kadm (Cd), liczba atomowa 48: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Piękny żółty pigment malarzy — i poważna trucizna kumulująca…
Kadm (Cd), liczba atomowa 48, metale przejściowe. Piękny żółty pigment malarzy — i poważna trucizna kumulująca się w nerkach. Choroba itai-itai w Japonii to jego wina.
Kadm (Cd) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 48 |
|---|---|
| Masa atomowa | 112.41 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Kr] 5s² 4d¹⁰ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 18, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 12 / 5 |
| Blok | d |
| Rodzina | Metale przejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 321.1 °C |
| Temperatura wrzenia | 767 °C |
| Gęstość | 8.65 g/cm³ |
| Odkrycie | 1817, Friedrich Stromeyer |
| Pochodzenie nazwy | łac. cadmia — ruda cynku |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Kadm odkryto w 1817 roku (Friedrich Stromeyer). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: łac. cadmia — ruda cynku.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Kadm (Cd) to pierwiastek numer 48, blok d, okres 5, grupa 12. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 321.1 °C, wrze przy 767 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 446 stopni. Gęstość 8.65 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1817
Odkrycie: 1817 rok, Friedrich Stromeyer. Nazwa: łac. cadmia — ruda cynku. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: przejściowy
Piękny żółty pigment malarzy — i poważna trucizna kumulująca się w nerkach. Choroba itai-itai w Japonii to jego wina. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Kadm (Cd) — budowa atomu
48 protonów i 48 elektronów rozłożonych na 5 powłokach (2–8–18–18–2). Konfiguracja: [Kr] 5s² 4d¹⁰, elektronów walencyjnych: 2.
Kadm (Cd) — rodzina
Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.
Kadm (Cd) — rok 1817
Odkrycie przypisuje się: Friedrich Stromeyer. Nazwa pochodzi od: łac. cadmia — ruda cynku.
Kadm (Cd) — miejsce w tablicy
Grupa 12, okres 5, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Srebro i Ind. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.
Powiązane artykuły
- Ołów, rtęć, mangan — metale, które potrafią zmienić charakter człowieka — Ołów w benzynie, rtęć u kapeluszników, mangan u spawaczy, tal jako trucizna doskonała: jak metale ciężkie wpływają na układ nerwowy i co z tego zostało w naszych domach.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.