Pluton (Pu) — pierwiastek nr 94
Pluton (Pu), liczba atomowa 94: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Rdzeń bomby zrzuconej na Nagasaki i paliwo generatorów RTG…
Pluton (Pu), liczba atomowa 94, aktynowce. Rdzeń bomby zrzuconej na Nagasaki i paliwo generatorów RTG w sondach Voyager i Curiosity. Sam się grzeje.
Pluton (Pu) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 94 |
|---|---|
| Masa atomowa | 244 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Rn] 7s² 5f⁶ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 32, 24, 8, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 3 / 7 |
| Blok | f |
| Rodzina | Aktynowce |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 639.4 °C |
| Temperatura wrzenia | 3228 °C |
| Gęstość | 19.86 g/cm³ |
| Odkrycie | 1940, Glenn T. Seaborg i zespół |
| Pochodzenie nazwy | od planety Pluton |
| Promieniotwórczy | tak |
Kontekst historyczny odkrycia
Pluton nie leżał w żadnej skale. W 1940 roku (Glenn T. Seaborg i zespół) wytworzono go sztucznie, bombardując cięższe jądra lżejszymi. Takie pierwiastki żyją krótko, a ich „istnienie” potwierdza się po śladach rozpadu, nie po bryłce w gablocie.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Pluton (Pu) to pierwiastek numer 94, blok f, okres 7, grupa 3. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 639.4 °C, wrze przy 3228 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 2589 stopni. Gęstość 19.86 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Jest promieniotwórczy: jądro rozpada się samo, a każda praca z nim to praca w osłonach.
Głos historii: 1940
Odkrycie: 1940 rok, Glenn T. Seaborg i zespół. Nazwa: od planety Pluton. To pierwiastek pracowni, nie kopalni: powstał w akceleratorze albo w reaktorze, w ilościach liczonych czasem w pojedynczych atomach.
Głos codzienności: aktynowiec
Rdzeń bomby zrzuconej na Nagasaki i paliwo generatorów RTG w sondach Voyager i Curiosity. Sam się grzeje. Aktynowce to domena energetyki jądrowej, medycyny izotopowej i laboratoriów w osłonach.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Pluton (Pu) — ciekawostka
Kula plutonu o masie kilograma sama jest ciepła w dotyku.
Pluton (Pu) — ciekawostka
Zasilał generatory sond Voyager, które nadal nadają z przestrzeni międzygwiezdnej.
Pluton (Pu) — budowa atomu
94 protonów i 94 elektronów rozłożonych na 7 powłokach (2–8–18–32–24–8–2). Konfiguracja: [Rn] 7s² 5f⁶, elektronów walencyjnych: 2.
Pluton (Pu) — rodzina
Wszystkie aktynowce są promieniotwórcze; większość z nich nie istniała na Ziemi, zanim ich nie zsyntezowano.
Pluton (Pu) — rok 1940
Odkrycie przypisuje się: Glenn T. Seaborg i zespół. Nazwa pochodzi od: od planety Pluton.
Pluton (Pu) — promieniotwórczy
Każdy izotop pluton rozpada się samoczynnie. To pierwiastek transuranowy — na Ziemi praktycznie nie występuje naturalnie, powstaje w akceleratorach i reaktorach.
Pluton (Pu) — ciężar
Przy gęstości 19.86 g/cm³ litrowa butelka tego pierwiastka ważyłaby ponad 20 kg.
Pluton (Pu) — miejsce w tablicy
Grupa 3, okres 7, blok f. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Neptun i Ameryk. Kolor karty w naszej tablicy to aktynowce.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.