Pluton (Pu) — pierwiastek nr 94

Pluton (Pu), liczba atomowa 94: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Rdzeń bomby zrzuconej na Nagasaki i paliwo generatorów RTG…

Pluton (Pu), liczba atomowa 94, aktynowce. Rdzeń bomby zrzuconej na Nagasaki i paliwo generatorów RTG w sondach Voyager i Curiosity. Sam się grzeje.

Pluton (Pu) — właściwości w tabeli

Podstawowe dane pierwiastka Pluton (Pu)
Liczba atomowa94
Masa atomowa244 u
Konfiguracja elektronowa[Rn] 7s² 5f⁶
Elektrony na powłokach2, 8, 18, 32, 24, 8, 2
Elektrony walencyjne2
Grupa / okres3 / 7
Blokf
RodzinaAktynowce
Stan skupienia (20 °C)stały
Temperatura topnienia639.4 °C
Temperatura wrzenia3228 °C
Gęstość19.86 g/cm³
Odkrycie1940, Glenn T. Seaborg i zespół
Pochodzenie nazwyod planety Pluton
Promieniotwórczytak

Kontekst historyczny odkrycia

Pluton nie leżał w żadnej skale. W 1940 roku (Glenn T. Seaborg i zespół) wytworzono go sztucznie, bombardując cięższe jądra lżejszymi. Takie pierwiastki żyją krótko, a ich „istnienie” potwierdza się po śladach rozpadu, nie po bryłce w gablocie.

Laboratorium, historia, codzienność

Głos laboratorium: twarde dane

Pluton (Pu) to pierwiastek numer 94, blok f, okres 7, grupa 3. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 639.4 °C, wrze przy 3228 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 2589 stopni. Gęstość 19.86 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Jest promieniotwórczy: jądro rozpada się samo, a każda praca z nim to praca w osłonach.

Głos historii: 1940

Odkrycie: 1940 rok, Glenn T. Seaborg i zespół. Nazwa: od planety Pluton. To pierwiastek pracowni, nie kopalni: powstał w akceleratorze albo w reaktorze, w ilościach liczonych czasem w pojedynczych atomach.

Głos codzienności: aktynowiec

Rdzeń bomby zrzuconej na Nagasaki i paliwo generatorów RTG w sondach Voyager i Curiosity. Sam się grzeje. Aktynowce to domena energetyki jądrowej, medycyny izotopowej i laboratoriów w osłonach.

Ciekawostki i najczęstsze pytania

Pluton (Pu) — ciekawostka

Kula plutonu o masie kilograma sama jest ciepła w dotyku.

Pluton (Pu) — ciekawostka

Zasilał generatory sond Voyager, które nadal nadają z przestrzeni międzygwiezdnej.

Pluton (Pu) — budowa atomu

94 protonów i 94 elektronów rozłożonych na 7 powłokach (2–8–18–32–24–8–2). Konfiguracja: [Rn] 7s² 5f⁶, elektronów walencyjnych: 2.

Pluton (Pu) — rodzina

Wszystkie aktynowce są promieniotwórcze; większość z nich nie istniała na Ziemi, zanim ich nie zsyntezowano.

Pluton (Pu) — rok 1940

Odkrycie przypisuje się: Glenn T. Seaborg i zespół. Nazwa pochodzi od: od planety Pluton.

Pluton (Pu) — promieniotwórczy

Każdy izotop pluton rozpada się samoczynnie. To pierwiastek transuranowy — na Ziemi praktycznie nie występuje naturalnie, powstaje w akceleratorach i reaktorach.

Pluton (Pu) — ciężar

Przy gęstości 19.86 g/cm³ litrowa butelka tego pierwiastka ważyłaby ponad 20 kg.

Pluton (Pu) — miejsce w tablicy

Grupa 3, okres 7, blok f. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Neptun i Ameryk. Kolor karty w naszej tablicy to aktynowce.

Zobacz cały układ okresowy

Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.