Lit (Li) — pierwiastek nr 3
Lit (Li), liczba atomowa 3: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Metal lżejszy od wody, w której gwałtownie reaguje. Napędza…
Lit (Li), liczba atomowa 3, metale alkaliczne. Metal lżejszy od wody, w której gwałtownie reaguje. Napędza baterie telefonów i od lat 40. bywa lekiem stabilizującym nastrój.
Lit (Li) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 3 |
|---|---|
| Masa atomowa | 6.94 u |
| Konfiguracja elektronowa | [He] 2s¹ |
| Elektrony na powłokach | 2, 1 |
| Elektrony walencyjne | 1 |
| Grupa / okres | 1 / 2 |
| Blok | s |
| Rodzina | Metale alkaliczne |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 180.5 °C |
| Temperatura wrzenia | 1342 °C |
| Gęstość | 0.534 g/cm³ |
| Odkrycie | 1817, Johan August Arfwedson |
| Pochodzenie nazwy | gr. lithos — kamień |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Lit odkryto w 1817 roku (Johan August Arfwedson). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: gr. lithos — kamień.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Lit (Li) to pierwiastek numer 3, blok s, okres 2, grupa 1. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 180.5 °C, wrze przy 1342 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 1162 stopni. Gęstość 0.534 g/cm³ — mniejsza niż wody, więc na wodzie by pływał (gdyby z nią nie reagował). Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1817
Odkrycie: 1817 rok, Johan August Arfwedson. Nazwa: gr. lithos — kamień. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: alkaliczny
Metal lżejszy od wody, w której gwałtownie reaguje. Napędza baterie telefonów i od lat 40. bywa lekiem stabilizującym nastrój. Metale alkaliczne rzadko spotyka się „na surowo” — trafiają do nas w postaci soli, nawozów, leków i elektrolitów w bateriach.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Lit (Li) — ciekawostka
Powstał już w pierwszych minutach po Wielkim Wybuchu — razem z wodorem i helem.
Lit (Li) — ciekawostka
Kopalnie litu to dziś głównie solanki Andów: Chile, Argentyna, Boliwia.
Lit (Li) — budowa atomu
3 protonów i 3 elektronów rozłożonych na 2 powłokach (2–1). Konfiguracja: [He] 2s¹, elektronów walencyjnych: 1.
Lit (Li) — rodzina
Metale alkaliczne mają jeden elektron na ostatniej powłoce i oddają go przy pierwszej okazji — dlatego w naturze nie występują w stanie wolnym.
Lit (Li) — rok 1817
Odkrycie przypisuje się: Johan August Arfwedson. Nazwa pochodzi od: gr. lithos — kamień.
Lit (Li) — miejsce w tablicy
Grupa 1, okres 2, blok s. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Hel i Beryl. Kolor karty w naszej tablicy to metale alkaliczne.
Powiązane artykuły
- Metale alkaliczne — lit, sód, potas i cała chemia twojego nastroju — Lit, sód, potas, rubid, cez i frans: rodzina pierwiastków, które wybuchają w wodzie, przewodzą myśli i od lat 40. stabilizują nastrój. Chemia, historia i psychologia w jednym.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.