Niob (Nb) — pierwiastek nr 41
Niob (Nb), liczba atomowa 41: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Nadprzewodzące magnesy w LHC i rezonansie magnetycznym…
Niob (Nb), liczba atomowa 41, metale przejściowe. Nadprzewodzące magnesy w LHC i rezonansie magnetycznym pracują na jego stopach. Anodowany mieni się wszystkimi kolorami tęczy.
Niob (Nb) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 41 |
|---|---|
| Masa atomowa | 92.906 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Kr] 4d⁴ 5s¹ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 11, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 5 / 5 |
| Blok | d |
| Rodzina | Metale przejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 2477 °C |
| Temperatura wrzenia | 4744 °C |
| Gęstość | 8.57 g/cm³ |
| Odkrycie | 1801, Charles Hatchett |
| Pochodzenie nazwy | od Niobe, córki Tantala |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Niob odkryto w 1801 roku (Charles Hatchett). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: od Niobe, córki Tantala.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Niob (Nb) to pierwiastek numer 41, blok d, okres 5, grupa 5. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 2477 °C, wrze przy 4744 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 2267 stopni. Gęstość 8.57 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1801
Odkrycie: 1801 rok, Charles Hatchett. Nazwa: od Niobe, córki Tantala. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: przejściowy
Nadprzewodzące magnesy w LHC i rezonansie magnetycznym pracują na jego stopach. Anodowany mieni się wszystkimi kolorami tęczy. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Niob (Nb) — budowa atomu
41 protonów i 41 elektronów rozłożonych na 5 powłokach (2–8–18–11–2). Konfiguracja: [Kr] 4d⁴ 5s¹, elektronów walencyjnych: 2.
Niob (Nb) — rodzina
Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.
Niob (Nb) — rok 1801
Odkrycie przypisuje się: Charles Hatchett. Nazwa pochodzi od: od Niobe, córki Tantala.
Niob (Nb) — miejsce w tablicy
Grupa 5, okres 5, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Cyrkon i Molibden. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.