Ołów (Pb) — pierwiastek nr 82

Ołów (Pb), liczba atomowa 82: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Rzymskie wodociągi, farby, benzyna — wszędzie i wszędzie…

Ołów (Pb), liczba atomowa 82, metale poprzejściowe. Rzymskie wodociągi, farby, benzyna — wszędzie i wszędzie szkodliwy. Ekranuje promieniowanie, bo jest gęsty i tani.

Ołów (Pb) — właściwości w tabeli

Podstawowe dane pierwiastka Ołów (Pb)
Liczba atomowa82
Masa atomowa207.2 u
Konfiguracja elektronowa[Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6p²
Elektrony na powłokach2, 8, 18, 32, 18, 4
Elektrony walencyjne4
Grupa / okres14 / 6
Blokp
RodzinaMetale poprzejściowe
Stan skupienia (20 °C)stały
Temperatura topnienia327.5 °C
Temperatura wrzenia1749 °C
Gęstość11.34 g/cm³
Odkrycieznany od starożytności
Pochodzenie nazwyłac. plumbum
Promieniotwórczynie

Kontekst historyczny odkrycia

Ołów towarzyszy ludziom dłużej niż sama chemia. Używano go, wytapiano i wyceniano na długo przed tym, zanim ktokolwiek zapytał, z czego właściwie jest zbudowany — a gdy w XIX wieku porządkowano tablicę pierwiastków, po prostu wpisano go do niej jako oczywistość.

Laboratorium, historia, codzienność

Głos laboratorium: twarde dane

Ołów (Pb) to pierwiastek numer 82, blok p, okres 6, grupa 14. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 327.5 °C, wrze przy 1749 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 1422 stopni. Gęstość 11.34 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.

Głos historii: od starożytności

Znany od starożytności — nikt nie „odkrył” go w nowoczesnym sensie, ludzie po prostu używali go, zanim nauczyli się nazywać pierwiastki. Nazwa: łac. plumbum.

Głos codzienności: poprzejściowy

Rzymskie wodociągi, farby, benzyna — wszędzie i wszędzie szkodliwy. Ekranuje promieniowanie, bo jest gęsty i tani. Metale poprzejściowe są miękkie i topią się nisko — stąd lutowanie, odlewy, folie i powłoki.

Ciekawostki i najczęstsze pytania

Ołów (Pb) — ciekawostka

Rzymianie słodzili wino octanem ołowiu — historycy do dziś spierają się o skalę zatruć.

Ołów (Pb) — ciekawostka

Wycofanie benzyny ołowiowej mierzalnie obniżyło poziom ołowiu we krwi dzieci.

Ołów (Pb) — budowa atomu

82 protonów i 82 elektronów rozłożonych na 6 powłokach (2–8–18–32–18–4). Konfiguracja: [Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6p², elektronów walencyjnych: 4.

Ołów (Pb) — rodzina

Metale poprzejściowe są miękkie i nisko topliwe — bliżej im do niemetali niż typowym metalom.

Ołów (Pb) — znany od zawsze

Ołów był używany, zanim ktokolwiek nazwał go pierwiastkiem — nie ma daty odkrycia ani jednego odkrywcy.

Ołów (Pb) — miejsce w tablicy

Grupa 14, okres 6, blok p. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Tal i Bizmut. Kolor karty w naszej tablicy to metale poprzejściowe.

Powiązane artykuły

Zobacz cały układ okresowy

Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.