Rad (Ra) — pierwiastek nr 88
Rad (Ra), liczba atomowa 88: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Wyodrębniony z tony blendy smolistej w przeciekającej szopie…
Rad (Ra), liczba atomowa 88, metale ziem alkalicznych. Wyodrębniony z tony blendy smolistej w przeciekającej szopie. Świeci własnym, bladoniebieskim światłem — i zabił swoją odkrywczynię.
Rad (Ra) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 88 |
|---|---|
| Masa atomowa | 226 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Rn] 7s² |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 32, 18, 8, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 2 / 7 |
| Blok | s |
| Rodzina | Metale ziem alkalicznych |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 700 °C |
| Temperatura wrzenia | 1737 °C |
| Gęstość | 5.5 g/cm³ |
| Odkrycie | 1898, Maria Skłodowska-Curie, Pierre Curie |
| Pochodzenie nazwy | łac. radius — promień |
| Promieniotwórczy | tak |
Kontekst historyczny odkrycia
Przełom XIX i XX wieku to czas widm, wyładowań i promieniotwórczości. Rad wyodrębniono w 1898 roku (Maria Skłodowska-Curie, Pierre Curie) — w epoce, gdy Maria Skłodowska-Curie przerabiała tony odpadów po uranie, a fizyka i chemia zaczęły mówić jednym językiem.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Rad (Ra) to pierwiastek numer 88, blok s, okres 7, grupa 2. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 700 °C, wrze przy 1737 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 1037 stopni. Gęstość 5.5 g/cm³. Jest promieniotwórczy: jądro rozpada się samo, a każda praca z nim to praca w osłonach.
Głos historii: 1898
Odkrycie: 1898 rok, Maria Skłodowska-Curie, Pierre Curie. Nazwa: łac. radius — promień. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: ziem alkalicznych
Wyodrębniony z tony blendy smolistej w przeciekającej szopie. Świeci własnym, bladoniebieskim światłem — i zabił swoją odkrywczynię. Metale ziem alkalicznych siedzą w kredzie, gipsie, cemencie, wodzie mineralnej i w naszych kościach.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Rad (Ra) — ciekawostka
Świecące radem farby na tarczach zegarków zabiły grupę malarek znanych jako Radium Girls.
Rad (Ra) — ciekawostka
Wyodrębnienie decygrama radu wymagało przerobienia ton odpadów po uranie.
Rad (Ra) — budowa atomu
88 protonów i 88 elektronów rozłożonych na 7 powłokach (2–8–18–32–18–8–2). Konfiguracja: [Rn] 7s², elektronów walencyjnych: 2.
Rad (Ra) — rodzina
Metale ziem alkalicznych oddają dwa elektrony i budują twarde, trudno topliwe tlenki — dawniej nazywane po prostu „ziemiami”.
Rad (Ra) — rok 1898
Odkrycie przypisuje się: Maria Skłodowska-Curie, Pierre Curie. Nazwa pochodzi od: łac. radius — promień.
Rad (Ra) — promieniotwórczy
Każdy izotop rad rozpada się samoczynnie. W naturze towarzyszy rudom uranu i toru.
Rad (Ra) — miejsce w tablicy
Grupa 2, okres 7, blok s. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Frans i Aktyn. Kolor karty w naszej tablicy to metale ziem alkalicznych.
Pierwiastek Marii Skłodowskiej-Curie
To jeden z dwóch pierwiastków odkrytych przez Marię Skłodowską-Curie — polon (84) i rad (88). Oba nosi dziś patronat tego działu.
Powiązane artykuły
- Radioaktywność bez paniki — banany, granitowy blat i radon w piwnicy — Skąd bierze się naturalne promieniowanie tła, ile realnie „świecą” banany i granit, dlaczego radon jest jedynym, którym warto się przejąć, i jak czytać dawki w milisiwertach.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.