Rod (Rh) — pierwiastek nr 45
Rod (Rh), liczba atomowa 45: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Bywa najdroższym metalem świata, droższym od złota. Siedzi w…
Rod (Rh), liczba atomowa 45, metale przejściowe. Bywa najdroższym metalem świata, droższym od złota. Siedzi w katalizatorze twojego samochodu i redukuje tlenki azotu.
Rod (Rh) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 45 |
|---|---|
| Masa atomowa | 102.91 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Kr] 4d⁸ 5s¹ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 15, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 9 / 5 |
| Blok | d |
| Rodzina | Metale przejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 1964 °C |
| Temperatura wrzenia | 3695 °C |
| Gęstość | 12.41 g/cm³ |
| Odkrycie | 1803, William Hyde Wollaston |
| Pochodzenie nazwy | gr. rhodon — róża |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Rod odkryto w 1803 roku (William Hyde Wollaston). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: gr. rhodon — róża.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Rod (Rh) to pierwiastek numer 45, blok d, okres 5, grupa 9. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 1964 °C, wrze przy 3695 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 1731 stopni. Gęstość 12.41 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1803
Odkrycie: 1803 rok, William Hyde Wollaston. Nazwa: gr. rhodon — róża. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: przejściowy
Bywa najdroższym metalem świata, droższym od złota. Siedzi w katalizatorze twojego samochodu i redukuje tlenki azotu. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Rod (Rh) — budowa atomu
45 protonów i 45 elektronów rozłożonych na 5 powłokach (2–8–18–15–2). Konfiguracja: [Kr] 4d⁸ 5s¹, elektronów walencyjnych: 2.
Rod (Rh) — rodzina
Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.
Rod (Rh) — rok 1803
Odkrycie przypisuje się: William Hyde Wollaston. Nazwa pochodzi od: gr. rhodon — róża.
Rod (Rh) — miejsce w tablicy
Grupa 9, okres 5, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Ruten i Pallad. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.