Tal (Tl) — pierwiastek nr 81
Tal (Tl), liczba atomowa 81: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Bezsmakowa trucizna szpiegów i kryminałów Agathy Christie…
Tal (Tl), liczba atomowa 81, metale poprzejściowe. Bezsmakowa trucizna szpiegów i kryminałów Agathy Christie. Zdradza go zielona linia w widmie.
Tal (Tl) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 81 |
|---|---|
| Masa atomowa | 204.38 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6p¹ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 32, 18, 3 |
| Elektrony walencyjne | 3 |
| Grupa / okres | 13 / 6 |
| Blok | p |
| Rodzina | Metale poprzejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 304 °C |
| Temperatura wrzenia | 1473 °C |
| Gęstość | 11.85 g/cm³ |
| Odkrycie | 1861, William Crookes |
| Pochodzenie nazwy | gr. thallos — zielona gałązka |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Tal odkryto w 1861 roku (William Crookes). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: gr. thallos — zielona gałązka.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Tal (Tl) to pierwiastek numer 81, blok p, okres 6, grupa 13. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 304 °C, wrze przy 1473 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 1169 stopni. Gęstość 11.85 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1861
Odkrycie: 1861 rok, William Crookes. Nazwa: gr. thallos — zielona gałązka. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: poprzejściowy
Bezsmakowa trucizna szpiegów i kryminałów Agathy Christie. Zdradza go zielona linia w widmie. Metale poprzejściowe są miękkie i topią się nisko — stąd lutowanie, odlewy, folie i powłoki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Tal (Tl) — budowa atomu
81 protonów i 81 elektronów rozłożonych na 6 powłokach (2–8–18–32–18–3). Konfiguracja: [Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6p¹, elektronów walencyjnych: 3.
Tal (Tl) — rodzina
Metale poprzejściowe są miękkie i nisko topliwe — bliżej im do niemetali niż typowym metalom.
Tal (Tl) — rok 1861
Odkrycie przypisuje się: William Crookes. Nazwa pochodzi od: gr. thallos — zielona gałązka.
Tal (Tl) — miejsce w tablicy
Grupa 13, okres 6, blok p. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Rtęć i Ołów. Kolor karty w naszej tablicy to metale poprzejściowe.
Powiązane artykuły
- Ołów, rtęć, mangan — metale, które potrafią zmienić charakter człowieka — Ołów w benzynie, rtęć u kapeluszników, mangan u spawaczy, tal jako trucizna doskonała: jak metale ciężkie wpływają na układ nerwowy i co z tego zostało w naszych domach.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.