Tlen (O) — pierwiastek nr 8
Tlen (O), liczba atomowa 8: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Najczęstszy pierwiastek skorupy ziemskiej. Wyprodukowały go…
Tlen (O), liczba atomowa 8, niemetale. Najczęstszy pierwiastek skorupy ziemskiej. Wyprodukowały go sinice, doprowadzając do pierwszego wielkiego zatrucia planety — katastrofy tlenowej.
Tlen (O) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 8 |
|---|---|
| Masa atomowa | 15.999 u |
| Konfiguracja elektronowa | [He] 2s² 2p⁴ |
| Elektrony na powłokach | 2, 6 |
| Elektrony walencyjne | 6 |
| Grupa / okres | 16 / 2 |
| Blok | p |
| Rodzina | Niemetale |
| Stan skupienia (20 °C) | gaz |
| Temperatura topnienia | -218.8 °C |
| Temperatura wrzenia | -183 °C |
| Gęstość | 0.001429 g/cm³ |
| Odkrycie | 1774, Carl Wilhelm Scheele, Joseph Priestley |
| Pochodzenie nazwy | gr. oxys genes — rodzący kwas |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Tlen odkryto w 1774 roku (Carl Wilhelm Scheele, Joseph Priestley). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: gr. oxys genes — rodzący kwas.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Tlen (O) to pierwiastek numer 8, blok p, okres 2, grupa 16. W temperaturze pokojowej jest gazem — nie zobaczysz go, dopóki czegoś z nim nie zrobisz. Topi się przy -218.8 °C, wrze przy -183 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 36 stopni. Gęstość 0.001429 g/cm³ — mniejsza niż wody, więc na wodzie by pływał (gdyby z nią nie reagował). Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1774
Odkrycie: 1774 rok, Carl Wilhelm Scheele, Joseph Priestley. Nazwa: gr. oxys genes — rodzący kwas. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: niemetal
Najczęstszy pierwiastek skorupy ziemskiej. Wyprodukowały go sinice, doprowadzając do pierwszego wielkiego zatrucia planety — katastrofy tlenowej. Niemetale krążą wokół nas jako gazy, minerały i budulec żywych organizmów.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Tlen (O) — ciekawostka
Ciekły tlen jest jasnoniebieski i przyciąga go magnes.
Tlen (O) — ciekawostka
Ozon (O₃) to ten sam pierwiastek w innej odmianie — w stratosferze ratuje, przy ziemi truje.
Tlen (O) — budowa atomu
8 protonów i 8 elektronów rozłożonych na 2 powłokach (2–6). Konfiguracja: [He] 2s² 2p⁴, elektronów walencyjnych: 6.
Tlen (O) — rodzina
Niemetale wolą przyjmować elektrony niż je oddawać, dlatego tworzą wiązania kowalencyjne i budują materię ożywioną.
Tlen (O) — rok 1774
Odkrycie przypisuje się: Carl Wilhelm Scheele, Joseph Priestley. Nazwa pochodzi od: gr. oxys genes — rodzący kwas.
Tlen (O) — miejsce w tablicy
Grupa 16, okres 2, blok p. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Azot i Fluor. Kolor karty w naszej tablicy to niemetale.
Powiązane artykuły
- CHNOPS — sześć pierwiastków, z których składa się prawie każdy organizm — Węgiel, wodór, azot, tlen, fosfor i siarka to około 99% masy każdego organizmu. Co dokładnie robi każdy z nich, dlaczego akurat te i skąd się wzięły w twoim ciele.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.