Tor (Th) — pierwiastek nr 90
Tor (Th), liczba atomowa 90: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Paliwo reaktorów przyszłości, o których mówi się od 60 lat…
Tor (Th), liczba atomowa 90, aktynowce. Paliwo reaktorów przyszłości, o których mówi się od 60 lat. Kiedyś rozświetlał lampy gazowe w koszulkach Auera.
Tor (Th) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 90 |
|---|---|
| Masa atomowa | 232.04 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Rn] 6d² 7s² |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 32, 20, 8, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 3 / 7 |
| Blok | f |
| Rodzina | Aktynowce |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 1750 °C |
| Temperatura wrzenia | 4788 °C |
| Gęstość | 11.72 g/cm³ |
| Odkrycie | 1829, Jöns Jacob Berzelius |
| Pochodzenie nazwy | od Thora |
| Promieniotwórczy | tak |
Kontekst historyczny odkrycia
Tor odkryto w 1829 roku (Jöns Jacob Berzelius). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: od Thora.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Tor (Th) to pierwiastek numer 90, blok f, okres 7, grupa 3. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 1750 °C, wrze przy 4788 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 3038 stopni. Gęstość 11.72 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Jest promieniotwórczy: jądro rozpada się samo, a każda praca z nim to praca w osłonach.
Głos historii: 1829
Odkrycie: 1829 rok, Jöns Jacob Berzelius. Nazwa: od Thora. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: aktynowiec
Paliwo reaktorów przyszłości, o których mówi się od 60 lat. Kiedyś rozświetlał lampy gazowe w koszulkach Auera. Aktynowce to domena energetyki jądrowej, medycyny izotopowej i laboratoriów w osłonach.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Tor (Th) — budowa atomu
90 protonów i 90 elektronów rozłożonych na 7 powłokach (2–8–18–32–20–8–2). Konfiguracja: [Rn] 6d² 7s², elektronów walencyjnych: 2.
Tor (Th) — rodzina
Wszystkie aktynowce są promieniotwórcze; większość z nich nie istniała na Ziemi, zanim ich nie zsyntezowano.
Tor (Th) — rok 1829
Odkrycie przypisuje się: Jöns Jacob Berzelius. Nazwa pochodzi od: od Thora.
Tor (Th) — promieniotwórczy
Każdy izotop tor rozpada się samoczynnie. W naturze towarzyszy rudom uranu i toru.
Tor (Th) — miejsce w tablicy
Grupa 3, okres 7, blok f. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Aktyn i Protaktyn. Kolor karty w naszej tablicy to aktynowce.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.