Cyberpunk — co to znaczy?

„High tech, low life” — Gibson, Blade Runner, Matrix i cyberpunk, który stał się codziennością.

Gatunek i estetyka, w której technologia jest wszędzie, a życie i tak jest ciężkie — neonowe miasta w deszczu, korporacje jako bogowie i pojedyncze ciało jako pole walki.

Skąd to się wzięło

Termin ukuł Bruce Bethke w opowiadaniu „Cyberpunk" (1980). Rdzeniem gatunku są powieści Williama Gibsona („Neuromancer", 1984) i Bruce’a Sterlinga oraz filmy „Blade Runner" (1982), „Ghost in the Shell" (1995), „Matrix" (1999). „High tech, low life" to jego oficjalne motto od lat 80.

Cykl wraca co dekadę — 1984, 1999, 2020 (Cyberpunk 2077, Blade Runner 2049) — zawsze wtedy, gdy realny świat zbliża się o krok do tej estetyki. W 2020 dogonił nas dosłownie: smog nad Krakowem, kamery na każdym rogu, algorytm jako pracodawca.

Czy to działa

Kulturowo cyberpunk jest jednym z niewielu gatunków sf, których prognozy się sprawdziły — nie w szczegółach (nie mamy jeszcze wszczepów) ale w kierunku (korporacje > państwo, prekaryjność, protezy tożsamości online).

Etycznie ważny jest ładunek pesymizmu: cyberpunk pierwotnie nie był estetyką aspiracyjną („chcę tam mieszkać"), tylko ostrzeżeniem („uwaga, tam idziemy"). Kiedy dzisiaj Instagram sprzedaje „cyberpunk aesthetic" jako lifestyle — coś się w tym gatunku bezpowrotnie rozmiękczyło.

W świecie wskazuje.pl

Cały serwis wskazuje.pl jest jawnym cyberpunkiem — kolory (#00f0ff, #ff00ff), font Orbitron, „Maximum Cyber" jako oficjalny motyw. Ale z jednym twistem: my zamiast dystopii proponujemy „low tech high life" — bas z rana, ciasto o 3, taryfa o 4.

Ścieżka dźwiękowa i kontekst

Powiązane hasła