Arsen (As) — pierwiastek nr 33

Arsen (As), liczba atomowa 33: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. „Proszek sukcesji” — ulubiona trucizna renesansowych…

Arsen (As), liczba atomowa 33, półmetale. „Proszek sukcesji” — ulubiona trucizna renesansowych dworów, bo bez smaku i zapachu. Dziś w półprzewodnikach.

Arsen (As) — właściwości w tabeli

Podstawowe dane pierwiastka Arsen (As)
Liczba atomowa33
Masa atomowa74.922 u
Konfiguracja elektronowa[Ar] 4s² 3d¹⁰ 4p³
Elektrony na powłokach2, 8, 18, 5
Elektrony walencyjne5
Grupa / okres15 / 4
Blokp
RodzinaPółmetale
Stan skupienia (20 °C)stały
Temperatura topnienia817 °C
Temperatura wrzenia614 °C
Gęstość5.727 g/cm³
Odkrycie1250, Albert Wielki
Pochodzenie nazwygr. arsenikon
Promieniotwórczynie

Kontekst historyczny odkrycia

Arsen odkryto w 1250 roku (Albert Wielki). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: gr. arsenikon.

Laboratorium, historia, codzienność

Głos laboratorium: twarde dane

Arsen (As) to pierwiastek numer 33, blok p, okres 4, grupa 15. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 817 °C, wrze przy 614 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około -203 stopni. Gęstość 5.727 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.

Głos historii: 1250

Odkrycie: 1250 rok, Albert Wielki. Nazwa: gr. arsenikon.

Głos codzienności: półmetal

„Proszek sukcesji” — ulubiona trucizna renesansowych dworów, bo bez smaku i zapachu. Dziś w półprzewodnikach. Półmetale prowadzą prąd „tylko trochę” — i właśnie dlatego zbudowano na nich całą elektronikę.

Ciekawostki i najczęstsze pytania

Arsen (As) — ciekawostka

„Proszek dziedziców” — trudno wykrywalny, dopóki James Marsh nie opracował testu w 1836 roku.

Arsen (As) — ciekawostka

Wiktoriańska zieleń Scheelego z tapet uwalniała arsenowe opary w wilgotnych pokojach.

Arsen (As) — budowa atomu

33 protonów i 33 elektronów rozłożonych na 4 powłokach (2–8–18–5). Konfiguracja: [Ar] 4s² 3d¹⁰ 4p³, elektronów walencyjnych: 5.

Arsen (As) — rodzina

Półmetale przewodzą prąd tylko na życzenie — na tej właściwości stoi cała elektronika.

Arsen (As) — rok 1250

Odkrycie przypisuje się: Albert Wielki. Nazwa pochodzi od: gr. arsenikon.

Arsen (As) — miejsce w tablicy

Grupa 15, okres 4, blok p. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: German i Selen. Kolor karty w naszej tablicy to półmetale.

Powiązane artykuły

Zobacz cały układ okresowy

Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.