Arsen (As) — pierwiastek nr 33
Arsen (As), liczba atomowa 33: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. „Proszek sukcesji” — ulubiona trucizna renesansowych…
Arsen (As), liczba atomowa 33, półmetale. „Proszek sukcesji” — ulubiona trucizna renesansowych dworów, bo bez smaku i zapachu. Dziś w półprzewodnikach.
Arsen (As) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 33 |
|---|---|
| Masa atomowa | 74.922 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Ar] 4s² 3d¹⁰ 4p³ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 5 |
| Elektrony walencyjne | 5 |
| Grupa / okres | 15 / 4 |
| Blok | p |
| Rodzina | Półmetale |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 817 °C |
| Temperatura wrzenia | 614 °C |
| Gęstość | 5.727 g/cm³ |
| Odkrycie | 1250, Albert Wielki |
| Pochodzenie nazwy | gr. arsenikon |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Arsen odkryto w 1250 roku (Albert Wielki). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: gr. arsenikon.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Arsen (As) to pierwiastek numer 33, blok p, okres 4, grupa 15. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 817 °C, wrze przy 614 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około -203 stopni. Gęstość 5.727 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1250
Odkrycie: 1250 rok, Albert Wielki. Nazwa: gr. arsenikon.
Głos codzienności: półmetal
„Proszek sukcesji” — ulubiona trucizna renesansowych dworów, bo bez smaku i zapachu. Dziś w półprzewodnikach. Półmetale prowadzą prąd „tylko trochę” — i właśnie dlatego zbudowano na nich całą elektronikę.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Arsen (As) — ciekawostka
„Proszek dziedziców” — trudno wykrywalny, dopóki James Marsh nie opracował testu w 1836 roku.
Arsen (As) — ciekawostka
Wiktoriańska zieleń Scheelego z tapet uwalniała arsenowe opary w wilgotnych pokojach.
Arsen (As) — budowa atomu
33 protonów i 33 elektronów rozłożonych na 4 powłokach (2–8–18–5). Konfiguracja: [Ar] 4s² 3d¹⁰ 4p³, elektronów walencyjnych: 5.
Arsen (As) — rodzina
Półmetale przewodzą prąd tylko na życzenie — na tej właściwości stoi cała elektronika.
Arsen (As) — rok 1250
Odkrycie przypisuje się: Albert Wielki. Nazwa pochodzi od: gr. arsenikon.
Arsen (As) — miejsce w tablicy
Grupa 15, okres 4, blok p. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: German i Selen. Kolor karty w naszej tablicy to półmetale.
Powiązane artykuły
- Nrf2 na talerzu — jak warzywa włączają w komórce tryb antyoksydacyjny — Sulforafan, kurkumina, allicyna, betalainy — jak konkretne warzywa aktywują szlak Nrf2, wewnętrzny „przełącznik detoksu” komórki. Bez suplementów, z listy zakupów.
- Ryż — dlaczego trzeba płukać, jak nie skleić i który do jakiego dania — Płukanie do przezroczystej wody, proporcja 1:1,5, 12 min gotowania, 10 min pod przykryciem po zdjęciu z ognia. Ryż jaśminowy, basmati, arborio, brązowy — który do czego.
- Ołów, rtęć, mangan — metale, które potrafią zmienić charakter człowieka — Ołów w benzynie, rtęć u kapeluszników, mangan u spawaczy, tal jako trucizna doskonała: jak metale ciężkie wpływają na układ nerwowy i co z tego zostało w naszych domach.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.