Astat (At) — pierwiastek nr 85
Astat (At), liczba atomowa 85: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Najrzadszy naturalny pierwiastek: w całej skorupie…
Astat (At), liczba atomowa 85, halogeny. Najrzadszy naturalny pierwiastek: w całej skorupie ziemskiej jest go naraz mniej niż gram.
Astat (At) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 85 |
|---|---|
| Masa atomowa | 210 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6p⁵ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 32, 18, 7 |
| Elektrony walencyjne | 7 |
| Grupa / okres | 17 / 6 |
| Blok | p |
| Rodzina | Halogeny |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 302 °C |
| Temperatura wrzenia | 337 °C |
| Gęstość | 7 g/cm³ |
| Odkrycie | 1940, Corson, MacKenzie, Segrè |
| Pochodzenie nazwy | gr. astatos — nietrwały |
| Promieniotwórczy | tak |
Kontekst historyczny odkrycia
Astat nie leżał w żadnej skale. W 1940 roku (Corson, MacKenzie, Segrè) wytworzono go sztucznie, bombardując cięższe jądra lżejszymi. Takie pierwiastki żyją krótko, a ich „istnienie” potwierdza się po śladach rozpadu, nie po bryłce w gablocie.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Astat (At) to pierwiastek numer 85, blok p, okres 6, grupa 17. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 302 °C, wrze przy 337 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 35 stopni. Gęstość 7 g/cm³. Jest promieniotwórczy: jądro rozpada się samo, a każda praca z nim to praca w osłonach.
Głos historii: 1940
Odkrycie: 1940 rok, Corson, MacKenzie, Segrè. Nazwa: gr. astatos — nietrwały. To pierwiastek pracowni, nie kopalni: powstał w akceleratorze albo w reaktorze, w ilościach liczonych czasem w pojedynczych atomach.
Głos codzienności: halogen
Najrzadszy naturalny pierwiastek: w całej skorupie ziemskiej jest go naraz mniej niż gram. Halogeny prawie zawsze spotykamy związane w solach — jako środki dezynfekcyjne, leki i dodatki do wody.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Astat (At) — budowa atomu
85 protonów i 85 elektronów rozłożonych na 6 powłokach (2–8–18–32–18–7). Konfiguracja: [Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6p⁵, elektronów walencyjnych: 7.
Astat (At) — rodzina
Halogeny do kompletu brakuje jednego elektronu — stąd ich agresywność i sole, które tworzą (gr. „rodzące sól”).
Astat (At) — rok 1940
Odkrycie przypisuje się: Corson, MacKenzie, Segrè. Nazwa pochodzi od: gr. astatos — nietrwały.
Astat (At) — promieniotwórczy
Każdy izotop astat rozpada się samoczynnie. W naturze towarzyszy rudom uranu i toru.
Astat (At) — miejsce w tablicy
Grupa 17, okres 6, blok p. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Polon i Radon. Kolor karty w naszej tablicy to halogeny.
Powiązane artykuły
- Halogeny — rodzina, która zawsze czegoś od ciebie chce — Fluor, chlor, brom, jod, astat: dlaczego halogeny są tak agresywne, skąd wziął się jod w soli, czym naprawdę pachnie basen i co robiły bromki w dawnej psychiatrii.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.