Astat (At) — pierwiastek nr 85

Astat (At), liczba atomowa 85: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Najrzadszy naturalny pierwiastek: w całej skorupie…

Astat (At), liczba atomowa 85, halogeny. Najrzadszy naturalny pierwiastek: w całej skorupie ziemskiej jest go naraz mniej niż gram.

Astat (At) — właściwości w tabeli

Podstawowe dane pierwiastka Astat (At)
Liczba atomowa85
Masa atomowa210 u
Konfiguracja elektronowa[Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6p⁵
Elektrony na powłokach2, 8, 18, 32, 18, 7
Elektrony walencyjne7
Grupa / okres17 / 6
Blokp
RodzinaHalogeny
Stan skupienia (20 °C)stały
Temperatura topnienia302 °C
Temperatura wrzenia337 °C
Gęstość7 g/cm³
Odkrycie1940, Corson, MacKenzie, Segrè
Pochodzenie nazwygr. astatos — nietrwały
Promieniotwórczytak

Kontekst historyczny odkrycia

Astat nie leżał w żadnej skale. W 1940 roku (Corson, MacKenzie, Segrè) wytworzono go sztucznie, bombardując cięższe jądra lżejszymi. Takie pierwiastki żyją krótko, a ich „istnienie” potwierdza się po śladach rozpadu, nie po bryłce w gablocie.

Laboratorium, historia, codzienność

Głos laboratorium: twarde dane

Astat (At) to pierwiastek numer 85, blok p, okres 6, grupa 17. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 302 °C, wrze przy 337 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 35 stopni. Gęstość 7 g/cm³. Jest promieniotwórczy: jądro rozpada się samo, a każda praca z nim to praca w osłonach.

Głos historii: 1940

Odkrycie: 1940 rok, Corson, MacKenzie, Segrè. Nazwa: gr. astatos — nietrwały. To pierwiastek pracowni, nie kopalni: powstał w akceleratorze albo w reaktorze, w ilościach liczonych czasem w pojedynczych atomach.

Głos codzienności: halogen

Najrzadszy naturalny pierwiastek: w całej skorupie ziemskiej jest go naraz mniej niż gram. Halogeny prawie zawsze spotykamy związane w solach — jako środki dezynfekcyjne, leki i dodatki do wody.

Ciekawostki i najczęstsze pytania

Astat (At) — budowa atomu

85 protonów i 85 elektronów rozłożonych na 6 powłokach (2–8–18–32–18–7). Konfiguracja: [Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6p⁵, elektronów walencyjnych: 7.

Astat (At) — rodzina

Halogeny do kompletu brakuje jednego elektronu — stąd ich agresywność i sole, które tworzą (gr. „rodzące sól”).

Astat (At) — rok 1940

Odkrycie przypisuje się: Corson, MacKenzie, Segrè. Nazwa pochodzi od: gr. astatos — nietrwały.

Astat (At) — promieniotwórczy

Każdy izotop astat rozpada się samoczynnie. W naturze towarzyszy rudom uranu i toru.

Astat (At) — miejsce w tablicy

Grupa 17, okres 6, blok p. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Polon i Radon. Kolor karty w naszej tablicy to halogeny.

Powiązane artykuły

Zobacz cały układ okresowy

Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.