Beryl (Be) — pierwiastek nr 4
Beryl (Be), liczba atomowa 4: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Lekki, sztywny i przezroczysty dla promieni X — dlatego robi…
Beryl (Be), liczba atomowa 4, metale ziem alkalicznych. Lekki, sztywny i przezroczysty dla promieni X — dlatego robi się z niego okienka detektorów. Bardzo toksyczny w postaci pyłu.
Beryl (Be) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 4 |
|---|---|
| Masa atomowa | 9.0122 u |
| Konfiguracja elektronowa | [He] 2s² |
| Elektrony na powłokach | 2, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 2 / 2 |
| Blok | s |
| Rodzina | Metale ziem alkalicznych |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 1287 °C |
| Temperatura wrzenia | 2469 °C |
| Gęstość | 1.85 g/cm³ |
| Odkrycie | 1798, Louis-Nicolas Vauquelin |
| Pochodzenie nazwy | od minerału beryl |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Beryl odkryto w 1798 roku (Louis-Nicolas Vauquelin). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: od minerału beryl.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Beryl (Be) to pierwiastek numer 4, blok s, okres 2, grupa 2. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 1287 °C, wrze przy 2469 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 1182 stopni. Gęstość 1.85 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1798
Odkrycie: 1798 rok, Louis-Nicolas Vauquelin. Nazwa: od minerału beryl. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: ziem alkalicznych
Lekki, sztywny i przezroczysty dla promieni X — dlatego robi się z niego okienka detektorów. Bardzo toksyczny w postaci pyłu. Metale ziem alkalicznych siedzą w kredzie, gipsie, cemencie, wodzie mineralnej i w naszych kościach.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Beryl (Be) — budowa atomu
4 protonów i 4 elektronów rozłożonych na 2 powłokach (2–2). Konfiguracja: [He] 2s², elektronów walencyjnych: 2.
Beryl (Be) — rodzina
Metale ziem alkalicznych oddają dwa elektrony i budują twarde, trudno topliwe tlenki — dawniej nazywane po prostu „ziemiami”.
Beryl (Be) — rok 1798
Odkrycie przypisuje się: Louis-Nicolas Vauquelin. Nazwa pochodzi od: od minerału beryl.
Beryl (Be) — miejsce w tablicy
Grupa 2, okres 2, blok s. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Lit i Bor. Kolor karty w naszej tablicy to metale ziem alkalicznych.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.