Chlor (Cl) — pierwiastek nr 17
Chlor (Cl), liczba atomowa 17: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Zielonkawy, duszący gaz — pierwsza broń chemiczna I wojny…
Chlor (Cl), liczba atomowa 17, halogeny. Zielonkawy, duszący gaz — pierwsza broń chemiczna I wojny światowej i jednocześnie środek, który uzdatnia wodę pitną.
Chlor (Cl) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 17 |
|---|---|
| Masa atomowa | 35.45 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Ne] 3s² 3p⁵ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 7 |
| Elektrony walencyjne | 7 |
| Grupa / okres | 17 / 3 |
| Blok | p |
| Rodzina | Halogeny |
| Stan skupienia (20 °C) | gaz |
| Temperatura topnienia | -101.5 °C |
| Temperatura wrzenia | -34 °C |
| Gęstość | 0.003214 g/cm³ |
| Odkrycie | 1774, Carl Wilhelm Scheele |
| Pochodzenie nazwy | gr. chloros — zielonożółty |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Chlor odkryto w 1774 roku (Carl Wilhelm Scheele). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: gr. chloros — zielonożółty.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Chlor (Cl) to pierwiastek numer 17, blok p, okres 3, grupa 17. W temperaturze pokojowej jest gazem — nie zobaczysz go, dopóki czegoś z nim nie zrobisz. Topi się przy -101.5 °C, wrze przy -34 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 68 stopni. Gęstość 0.003214 g/cm³ — mniejsza niż wody, więc na wodzie by pływał (gdyby z nią nie reagował). Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1774
Odkrycie: 1774 rok, Carl Wilhelm Scheele. Nazwa: gr. chloros — zielonożółty. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: halogen
Zielonkawy, duszący gaz — pierwsza broń chemiczna I wojny światowej i jednocześnie środek, który uzdatnia wodę pitną. Halogeny prawie zawsze spotykamy związane w solach — jako środki dezynfekcyjne, leki i dodatki do wody.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Chlor (Cl) — ciekawostka
Chlorowanie wody uznano za jedno z najważniejszych osiągnięć zdrowia publicznego XX wieku.
Chlor (Cl) — ciekawostka
Sam w sobie jest trucizną, ale w soli kuchennej trafia na każdy stół.
Chlor (Cl) — budowa atomu
17 protonów i 17 elektronów rozłożonych na 3 powłokach (2–8–7). Konfiguracja: [Ne] 3s² 3p⁵, elektronów walencyjnych: 7.
Chlor (Cl) — rodzina
Halogeny do kompletu brakuje jednego elektronu — stąd ich agresywność i sole, które tworzą (gr. „rodzące sól”).
Chlor (Cl) — rok 1774
Odkrycie przypisuje się: Carl Wilhelm Scheele. Nazwa pochodzi od: gr. chloros — zielonożółty.
Chlor (Cl) — miejsce w tablicy
Grupa 17, okres 3, blok p. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Siarka i Argon. Kolor karty w naszej tablicy to halogeny.
Powiązane artykuły
- Dlaczego pocałunek „iskrzy” — nauka o elektrostatyce, chemii i micie iskry — Realny prąd czy metafora? Elektrostatyka skóry, jony w ślinie, dopamina i oksytocyna — co naprawdę dzieje się w ciele podczas pocałunku i skąd bierze się „iskra”.
- Halogeny — rodzina, która zawsze czegoś od ciebie chce — Fluor, chlor, brom, jod, astat: dlaczego halogeny są tak agresywne, skąd wziął się jod w soli, czym naprawdę pachnie basen i co robiły bromki w dawnej psychiatrii.
- Węglowce — węgiel, krzem, german i dwie dusze Ziemi — Węgiel, krzem, german, cyna i ołów: rodzina pierwiastków, z której wyszło życie i z której wyszedł komputer. Jak ten sam układ elektronów dał DNA i procesor, diament i ołówek.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.