Dubn (Db) — pierwiastek nr 105
Dubn (Db), liczba atomowa 105: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Kompromisowa nazwa kończąca zimnowojenny spór o…
Dubn (Db), liczba atomowa 105, metale przejściowe. Kompromisowa nazwa kończąca zimnowojenny spór o pierwszeństwo odkrycia.
Dubn (Db) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 105 |
|---|---|
| Masa atomowa | 268 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Rn] 7s² 5f¹⁴ 6d³ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 32, 32, 11, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 5 / 7 |
| Blok | d |
| Rodzina | Metale przejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | brak danych |
| Temperatura wrzenia | brak danych |
| Gęstość | 29.3 g/cm³ |
| Odkrycie | 1968, Dubna / Berkeley |
| Pochodzenie nazwy | od Dubnej pod Moskwą |
| Promieniotwórczy | tak |
Kontekst historyczny odkrycia
Dubn nie leżał w żadnej skale. W 1968 roku (Dubna / Berkeley) wytworzono go sztucznie, bombardując cięższe jądra lżejszymi. Takie pierwiastki żyją krótko, a ich „istnienie” potwierdza się po śladach rozpadu, nie po bryłce w gablocie.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Dubn (Db) to pierwiastek numer 105, blok d, okres 7, grupa 5. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Temperatur przemian nie zmierzono wiarygodnie — pierwiastek istnieje zbyt krótko. Gęstość 29.3 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Jest promieniotwórczy: jądro rozpada się samo, a każda praca z nim to praca w osłonach.
Głos historii: 1968
Odkrycie: 1968 rok, Dubna / Berkeley. Nazwa: od Dubnej pod Moskwą. To pierwiastek pracowni, nie kopalni: powstał w akceleratorze albo w reaktorze, w ilościach liczonych czasem w pojedynczych atomach.
Głos codzienności: przejściowy
Kompromisowa nazwa kończąca zimnowojenny spór o pierwszeństwo odkrycia. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Dubn (Db) — budowa atomu
105 protonów i 105 elektronów rozłożonych na 7 powłokach (2–8–18–32–32–11–2). Konfiguracja: [Rn] 7s² 5f¹⁴ 6d³, elektronów walencyjnych: 2.
Dubn (Db) — rodzina
Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.
Dubn (Db) — rok 1968
Odkrycie przypisuje się: Dubna / Berkeley. Nazwa pochodzi od: od Dubnej pod Moskwą.
Dubn (Db) — promieniotwórczy
Każdy izotop dubn rozpada się samoczynnie. To pierwiastek transuranowy — na Ziemi praktycznie nie występuje naturalnie, powstaje w akceleratorach i reaktorach.
Dubn (Db) — ciężar
Przy gęstości 29.3 g/cm³ litrowa butelka tego pierwiastka ważyłaby ponad 29 kg.
Dubn (Db) — miejsce w tablicy
Grupa 5, okres 7, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Rutherford i Seaborg. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.