Iterb (Yb) — pierwiastek nr 70
Iterb (Yb), liczba atomowa 70: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Zegary atomowe na iterbie mylą się o sekundę raz na…
Iterb (Yb), liczba atomowa 70, lantanowce. Zegary atomowe na iterbie mylą się o sekundę raz na kilkaset milionów lat.
Iterb (Yb) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 70 |
|---|---|
| Masa atomowa | 173.05 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Xe] 6s² 4f¹⁴ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 32, 8, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 3 / 6 |
| Blok | f |
| Rodzina | Lantanowce |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 824 °C |
| Temperatura wrzenia | 1196 °C |
| Gęstość | 6.9 g/cm³ |
| Odkrycie | 1878, Jean Charles de Marignac |
| Pochodzenie nazwy | od Ytterby |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Iterb odkryto w 1878 roku (Jean Charles de Marignac). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: od Ytterby.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Iterb (Yb) to pierwiastek numer 70, blok f, okres 6, grupa 3. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 824 °C, wrze przy 1196 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 372 stopni. Gęstość 6.9 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1878
Odkrycie: 1878 rok, Jean Charles de Marignac. Nazwa: od Ytterby. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: lantanowiec
Zegary atomowe na iterbie mylą się o sekundę raz na kilkaset milionów lat. Lantanowce to ciche serce elektroniki: magnesy, luminofory ekranów, lasery i optyka.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Iterb (Yb) — budowa atomu
70 protonów i 70 elektronów rozłożonych na 6 powłokach (2–8–18–32–8–2). Konfiguracja: [Xe] 6s² 4f¹⁴, elektronów walencyjnych: 2.
Iterb (Yb) — rodzina
Lantanowce to „metale ziem rzadkich”, które wcale nie są rzadkie — trudne jest ich rozdzielenie, bo są niemal identyczne chemicznie.
Iterb (Yb) — rok 1878
Odkrycie przypisuje się: Jean Charles de Marignac. Nazwa pochodzi od: od Ytterby.
Iterb (Yb) — miejsce w tablicy
Grupa 3, okres 6, blok f. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Tul i Lutet. Kolor karty w naszej tablicy to lantanowce.
Powiązane artykuły
- Siedemnaście metali w twojej kieszeni — lantanowce, bez których nie ma telefonu — Neodym, dysproz, europ, itr: co robią metale ziem rzadkich w telefonie, dlaczego wcale nie są rzadkie i skąd bierze się problem z ich wydobyciem oraz recyklingiem.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.