Miedź (Cu) — pierwiastek nr 29
Miedź (Cu), liczba atomowa 29: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Pierwszy metal ujarzmiony przez człowieka; dała nazwę epoce…
Miedź (Cu), liczba atomowa 29, metale przejściowe. Pierwszy metal ujarzmiony przez człowieka; dała nazwę epoce brązu. Naturalnie zabija bakterie na klamkach.
Miedź (Cu) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 29 |
|---|---|
| Masa atomowa | 63.546 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Ar] 3d¹⁰ 4s¹ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 17, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 11 / 4 |
| Blok | d |
| Rodzina | Metale przejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 1084.6 °C |
| Temperatura wrzenia | 2562 °C |
| Gęstość | 8.96 g/cm³ |
| Odkrycie | znany od starożytności |
| Pochodzenie nazwy | łac. cuprum — z Cypru |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Miedź towarzyszy ludziom dłużej niż sama chemia. Używano go, wytapiano i wyceniano na długo przed tym, zanim ktokolwiek zapytał, z czego właściwie jest zbudowany — a gdy w XIX wieku porządkowano tablicę pierwiastków, po prostu wpisano go do niej jako oczywistość.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Miedź (Cu) to pierwiastek numer 29, blok d, okres 4, grupa 11. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 1084.6 °C, wrze przy 2562 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 1477 stopni. Gęstość 8.96 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: od starożytności
Znany od starożytności — nikt nie „odkrył” go w nowoczesnym sensie, ludzie po prostu używali go, zanim nauczyli się nazywać pierwiastki. Nazwa: łac. cuprum — z Cypru.
Głos codzienności: przejściowy
Pierwszy metal ujarzmiony przez człowieka; dała nazwę epoce brązu. Naturalnie zabija bakterie na klamkach. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Miedź (Cu) — ciekawostka
Zielona patyna Statuy Wolności to utleniona miedziana skóra o grubości 2,4 mm.
Miedź (Cu) — ciekawostka
Powierzchnie miedziane same zabijają bakterie — stąd klamki w szpitalach.
Miedź (Cu) — budowa atomu
29 protonów i 29 elektronów rozłożonych na 4 powłokach (2–8–17–2). Konfiguracja: [Ar] 3d¹⁰ 4s¹, elektronów walencyjnych: 2.
Miedź (Cu) — rodzina
Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.
Miedź (Cu) — znany od zawsze
Miedź był używany, zanim ktokolwiek nazwał go pierwiastkiem — nie ma daty odkrycia ani jednego odkrywcy.
Miedź (Cu) — miejsce w tablicy
Grupa 11, okres 4, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Nikiel i Cynk. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.
Miedź w grach wskazuje.pl
- Warzywniak Kamila — Warzywniak — miedź i enzymy antyoksydacyjne
- Wyspa Kamila — Ruda miedzi: warstwy 6–14, największe żyły 4–8 bloków; najgęściej w Pustkowiu, sporo też w Dżungli i na Bagnie. kilof kamienny wystarczy; z miedzi robisz kratę miedzianą (×4), Głośnik Kamila (miedź + kryształ) i złote głośniki razem ze złotem.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.