Skand (Sc) — pierwiastek nr 21
Skand (Sc), liczba atomowa 21: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Przewidziany przez Mendelejewa jako „ekabor” na długo przed…
Skand (Sc), liczba atomowa 21, metale przejściowe. Przewidziany przez Mendelejewa jako „ekabor” na długo przed odkryciem. Wzmacnia stopy w ramach rowerów i rakiet.
Skand (Sc) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 21 |
|---|---|
| Masa atomowa | 44.956 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Ar] 4s² 3d¹ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 9, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 3 / 4 |
| Blok | d |
| Rodzina | Metale przejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 1541 °C |
| Temperatura wrzenia | 2836 °C |
| Gęstość | 2.99 g/cm³ |
| Odkrycie | 1879, Lars Fredrik Nilson |
| Pochodzenie nazwy | od Skandynawii |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Skand odkryto w 1879 roku (Lars Fredrik Nilson). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: od Skandynawii.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Skand (Sc) to pierwiastek numer 21, blok d, okres 4, grupa 3. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 1541 °C, wrze przy 2836 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 1295 stopni. Gęstość 2.99 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1879
Odkrycie: 1879 rok, Lars Fredrik Nilson. Nazwa: od Skandynawii. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: przejściowy
Przewidziany przez Mendelejewa jako „ekabor” na długo przed odkryciem. Wzmacnia stopy w ramach rowerów i rakiet. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Skand (Sc) — budowa atomu
21 protonów i 21 elektronów rozłożonych na 4 powłokach (2–8–9–2). Konfiguracja: [Ar] 4s² 3d¹, elektronów walencyjnych: 2.
Skand (Sc) — rodzina
Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.
Skand (Sc) — rok 1879
Odkrycie przypisuje się: Lars Fredrik Nilson. Nazwa pochodzi od: od Skandynawii.
Skand (Sc) — miejsce w tablicy
Grupa 3, okres 4, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Wapń i Tytan. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.