Tytan (Ti) — pierwiastek nr 22
Tytan (Ti), liczba atomowa 22: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Mocny jak stal, lekki jak nic. Nie odrzuca go organizm…
Tytan (Ti), liczba atomowa 22, metale przejściowe. Mocny jak stal, lekki jak nic. Nie odrzuca go organizm, więc robi się z niego implanty i sztuczne stawy.
Tytan (Ti) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 22 |
|---|---|
| Masa atomowa | 47.867 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Ar] 4s² 3d² |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 10, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 4 / 4 |
| Blok | d |
| Rodzina | Metale przejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 1668 °C |
| Temperatura wrzenia | 3287 °C |
| Gęstość | 4.506 g/cm³ |
| Odkrycie | 1791, William Gregor |
| Pochodzenie nazwy | od Tytanów z mitologii |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Tytan odkryto w 1791 roku (William Gregor). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: od Tytanów z mitologii.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Tytan (Ti) to pierwiastek numer 22, blok d, okres 4, grupa 4. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 1668 °C, wrze przy 3287 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 1619 stopni. Gęstość 4.506 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1791
Odkrycie: 1791 rok, William Gregor. Nazwa: od Tytanów z mitologii. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: przejściowy
Mocny jak stal, lekki jak nic. Nie odrzuca go organizm, więc robi się z niego implanty i sztuczne stawy. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Tytan (Ti) — ciekawostka
Ma najlepszy stosunek wytrzymałości do masy spośród metali konstrukcyjnych.
Tytan (Ti) — ciekawostka
Nie odrzuca go ludzkie ciało — stąd implanty i endoprotezy.
Tytan (Ti) — budowa atomu
22 protonów i 22 elektronów rozłożonych na 4 powłokach (2–8–10–2). Konfiguracja: [Ar] 4s² 3d², elektronów walencyjnych: 2.
Tytan (Ti) — rodzina
Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.
Tytan (Ti) — rok 1791
Odkrycie przypisuje się: William Gregor. Nazwa pochodzi od: od Tytanów z mitologii.
Tytan (Ti) — miejsce w tablicy
Grupa 4, okres 4, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Skand i Wanad. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.
Powiązane artykuły
- Niesporczaki — czy naprawdę są nieśmiertelne? Co wytrzymują, a co je zabija. Nauka kontra internet — Niesporczaki przeżyją kosmos, –272 °C i 1000× dawkę promieniowania. Ale nie są nieśmiertelne. Co naprawdę je zabija i jak działa kryptobioza.
- Bogowie Olimpu — 12 postaci, ich atrybuty i skąd się wzięły — Dwunastu bogów greckiego Olimpu i ich symbole — od pioruna Zeusa i trójzęba Posejdona po lirę Apollina i kiść winogron Dionizosa. Skąd się wzięły te atrybuty, dlaczego akurat 12, i jak rozróżnić olimpijczyków na 5 sekund. Z grafikami i grą Memory na koniec.
- Dlaczego nie możemy oderwać oczu od ognia — i co się dzieje z ciśnieniem — Wpatrywanie się w ogień obniża ciśnienie krwi — to zbadano. Herostrates, Prometeusz, piromania w DSM-5 i psychologia płomienia, który hipnotyzuje od tysięcy lat.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.