Lantan (La) — pierwiastek nr 57
Lantan (La), liczba atomowa 57: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Otwiera szereg lantanowców. Poprawia jakość szkieł…
Lantan (La), liczba atomowa 57, lantanowce. Otwiera szereg lantanowców. Poprawia jakość szkieł obiektywów i pracuje w akumulatorach NiMH.
Lantan (La) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 57 |
|---|---|
| Masa atomowa | 138.91 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Xe] 5d¹ 6s² |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 19, 8, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 3 / 6 |
| Blok | f |
| Rodzina | Lantanowce |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 920 °C |
| Temperatura wrzenia | 3464 °C |
| Gęstość | 6.162 g/cm³ |
| Odkrycie | 1839, Carl Gustaf Mosander |
| Pochodzenie nazwy | gr. lanthanein — ukrywać się |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Lantan odkryto w 1839 roku (Carl Gustaf Mosander). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: gr. lanthanein — ukrywać się.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Lantan (La) to pierwiastek numer 57, blok f, okres 6, grupa 3. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 920 °C, wrze przy 3464 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 2544 stopni. Gęstość 6.162 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1839
Odkrycie: 1839 rok, Carl Gustaf Mosander. Nazwa: gr. lanthanein — ukrywać się. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: lantanowiec
Otwiera szereg lantanowców. Poprawia jakość szkieł obiektywów i pracuje w akumulatorach NiMH. Lantanowce to ciche serce elektroniki: magnesy, luminofory ekranów, lasery i optyka.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Lantan (La) — budowa atomu
57 protonów i 57 elektronów rozłożonych na 6 powłokach (2–8–18–19–8–2). Konfiguracja: [Xe] 5d¹ 6s², elektronów walencyjnych: 2.
Lantan (La) — rodzina
Lantanowce to „metale ziem rzadkich”, które wcale nie są rzadkie — trudne jest ich rozdzielenie, bo są niemal identyczne chemicznie.
Lantan (La) — rok 1839
Odkrycie przypisuje się: Carl Gustaf Mosander. Nazwa pochodzi od: gr. lanthanein — ukrywać się.
Lantan (La) — miejsce w tablicy
Grupa 3, okres 6, blok f. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Bar i Cer. Kolor karty w naszej tablicy to lantanowce.
Powiązane artykuły
- Siedemnaście metali w twojej kieszeni — lantanowce, bez których nie ma telefonu — Neodym, dysproz, europ, itr: co robią metale ziem rzadkich w telefonie, dlaczego wcale nie są rzadkie i skąd bierze się problem z ich wydobyciem oraz recyklingiem.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.