Neptun (Np) — pierwiastek nr 93
Neptun (Np), liczba atomowa 93: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Pierwszy pierwiastek transuranowy. Powstaje ubocznie w…
Neptun (Np), liczba atomowa 93, aktynowce. Pierwszy pierwiastek transuranowy. Powstaje ubocznie w każdym reaktorze jądrowym.
Neptun (Np) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 93 |
|---|---|
| Masa atomowa | 237 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Rn] 5f⁴ 6d¹ 7s² |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 32, 23, 8, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 3 / 7 |
| Blok | f |
| Rodzina | Aktynowce |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 644 °C |
| Temperatura wrzenia | 3902 °C |
| Gęstość | 20.45 g/cm³ |
| Odkrycie | 1940, McMillan, Abelson |
| Pochodzenie nazwy | od planety Neptun |
| Promieniotwórczy | tak |
Kontekst historyczny odkrycia
Neptun nie leżał w żadnej skale. W 1940 roku (McMillan, Abelson) wytworzono go sztucznie, bombardując cięższe jądra lżejszymi. Takie pierwiastki żyją krótko, a ich „istnienie” potwierdza się po śladach rozpadu, nie po bryłce w gablocie.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Neptun (Np) to pierwiastek numer 93, blok f, okres 7, grupa 3. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 644 °C, wrze przy 3902 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 3258 stopni. Gęstość 20.45 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Jest promieniotwórczy: jądro rozpada się samo, a każda praca z nim to praca w osłonach.
Głos historii: 1940
Odkrycie: 1940 rok, McMillan, Abelson. Nazwa: od planety Neptun. To pierwiastek pracowni, nie kopalni: powstał w akceleratorze albo w reaktorze, w ilościach liczonych czasem w pojedynczych atomach.
Głos codzienności: aktynowiec
Pierwszy pierwiastek transuranowy. Powstaje ubocznie w każdym reaktorze jądrowym. Aktynowce to domena energetyki jądrowej, medycyny izotopowej i laboratoriów w osłonach.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Neptun (Np) — budowa atomu
93 protonów i 93 elektronów rozłożonych na 7 powłokach (2–8–18–32–23–8–2). Konfiguracja: [Rn] 5f⁴ 6d¹ 7s², elektronów walencyjnych: 2.
Neptun (Np) — rodzina
Wszystkie aktynowce są promieniotwórcze; większość z nich nie istniała na Ziemi, zanim ich nie zsyntezowano.
Neptun (Np) — rok 1940
Odkrycie przypisuje się: McMillan, Abelson. Nazwa pochodzi od: od planety Neptun.
Neptun (Np) — promieniotwórczy
Każdy izotop neptun rozpada się samoczynnie. To pierwiastek transuranowy — na Ziemi praktycznie nie występuje naturalnie, powstaje w akceleratorach i reaktorach.
Neptun (Np) — ciężar
Przy gęstości 20.45 g/cm³ litrowa butelka tego pierwiastka ważyłaby ponad 20 kg.
Neptun (Np) — miejsce w tablicy
Grupa 3, okres 7, blok f. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Uran i Pluton. Kolor karty w naszej tablicy to aktynowce.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.