Pallad (Pd) — pierwiastek nr 46
Pallad (Pd), liczba atomowa 46: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Pochłania nawet 900 razy własną objętość wodoru. Kluczowy…
Pallad (Pd), liczba atomowa 46, metale przejściowe. Pochłania nawet 900 razy własną objętość wodoru. Kluczowy w katalizatorach i w białym złocie.
Pallad (Pd) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 46 |
|---|---|
| Masa atomowa | 106.42 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Kr] 4d¹⁰ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 16, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 10 / 5 |
| Blok | d |
| Rodzina | Metale przejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 1554.9 °C |
| Temperatura wrzenia | 2963 °C |
| Gęstość | 12.023 g/cm³ |
| Odkrycie | 1803, William Hyde Wollaston |
| Pochodzenie nazwy | od planetoidy Pallas |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Pallad odkryto w 1803 roku (William Hyde Wollaston). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: od planetoidy Pallas.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Pallad (Pd) to pierwiastek numer 46, blok d, okres 5, grupa 10. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 1554.9 °C, wrze przy 2963 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 1408 stopni. Gęstość 12.023 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1803
Odkrycie: 1803 rok, William Hyde Wollaston. Nazwa: od planetoidy Pallas. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: przejściowy
Pochłania nawet 900 razy własną objętość wodoru. Kluczowy w katalizatorach i w białym złocie. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Pallad (Pd) — budowa atomu
46 protonów i 46 elektronów rozłożonych na 5 powłokach (2–8–18–16–2). Konfiguracja: [Kr] 4d¹⁰, elektronów walencyjnych: 2.
Pallad (Pd) — rodzina
Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.
Pallad (Pd) — rok 1803
Odkrycie przypisuje się: William Hyde Wollaston. Nazwa pochodzi od: od planetoidy Pallas.
Pallad (Pd) — miejsce w tablicy
Grupa 10, okres 5, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Rod i Srebro. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.