Tellur (Te) — pierwiastek nr 52
Tellur (Te), liczba atomowa 52: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Kto go dotknie, przez tygodnie pachnie czosnkiem. W…
Tellur (Te), liczba atomowa 52, półmetale. Kto go dotknie, przez tygodnie pachnie czosnkiem. W panelach CdTe zamienia światło w prąd.
Tellur (Te) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 52 |
|---|---|
| Masa atomowa | 127.6 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Kr] 5s² 4d¹⁰ 5p⁴ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 18, 6 |
| Elektrony walencyjne | 6 |
| Grupa / okres | 16 / 5 |
| Blok | p |
| Rodzina | Półmetale |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 449.5 °C |
| Temperatura wrzenia | 988 °C |
| Gęstość | 6.24 g/cm³ |
| Odkrycie | 1782, Franz-Joseph Müller von Reichenstein |
| Pochodzenie nazwy | łac. tellus — Ziemia |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Tellur odkryto w 1782 roku (Franz-Joseph Müller von Reichenstein). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: łac. tellus — Ziemia.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Tellur (Te) to pierwiastek numer 52, blok p, okres 5, grupa 16. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 449.5 °C, wrze przy 988 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 539 stopni. Gęstość 6.24 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1782
Odkrycie: 1782 rok, Franz-Joseph Müller von Reichenstein. Nazwa: łac. tellus — Ziemia. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: półmetal
Kto go dotknie, przez tygodnie pachnie czosnkiem. W panelach CdTe zamienia światło w prąd. Półmetale prowadzą prąd „tylko trochę” — i właśnie dlatego zbudowano na nich całą elektronikę.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Tellur (Te) — budowa atomu
52 protonów i 52 elektronów rozłożonych na 5 powłokach (2–8–18–18–6). Konfiguracja: [Kr] 5s² 4d¹⁰ 5p⁴, elektronów walencyjnych: 6.
Tellur (Te) — rodzina
Półmetale przewodzą prąd tylko na życzenie — na tej właściwości stoi cała elektronika.
Tellur (Te) — rok 1782
Odkrycie przypisuje się: Franz-Joseph Müller von Reichenstein. Nazwa pochodzi od: łac. tellus — Ziemia.
Tellur (Te) — miejsce w tablicy
Grupa 16, okres 5, blok p. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Antymon i Jod. Kolor karty w naszej tablicy to półmetale.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.