Antymon (Sb) — pierwiastek nr 51
Antymon (Sb), liczba atomowa 51: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Egipcjanki malowały nim powieki. W stopach z ołowiem…
Antymon (Sb), liczba atomowa 51, półmetale. Egipcjanki malowały nim powieki. W stopach z ołowiem dawał czcionki drukarskie, bo rozszerza się przy krzepnięciu.
Antymon (Sb) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 51 |
|---|---|
| Masa atomowa | 121.76 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Kr] 5s² 4d¹⁰ 5p³ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 18, 5 |
| Elektrony walencyjne | 5 |
| Grupa / okres | 15 / 5 |
| Blok | p |
| Rodzina | Półmetale |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 630.6 °C |
| Temperatura wrzenia | 1587 °C |
| Gęstość | 6.697 g/cm³ |
| Odkrycie | znany od starożytności |
| Pochodzenie nazwy | gr. anti monos — nie sam |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Antymon towarzyszy ludziom dłużej niż sama chemia. Używano go, wytapiano i wyceniano na długo przed tym, zanim ktokolwiek zapytał, z czego właściwie jest zbudowany — a gdy w XIX wieku porządkowano tablicę pierwiastków, po prostu wpisano go do niej jako oczywistość.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Antymon (Sb) to pierwiastek numer 51, blok p, okres 5, grupa 15. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 630.6 °C, wrze przy 1587 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 956 stopni. Gęstość 6.697 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: od starożytności
Znany od starożytności — nikt nie „odkrył” go w nowoczesnym sensie, ludzie po prostu używali go, zanim nauczyli się nazywać pierwiastki. Nazwa: gr. anti monos — nie sam.
Głos codzienności: półmetal
Egipcjanki malowały nim powieki. W stopach z ołowiem dawał czcionki drukarskie, bo rozszerza się przy krzepnięciu. Półmetale prowadzą prąd „tylko trochę” — i właśnie dlatego zbudowano na nich całą elektronikę.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Antymon (Sb) — budowa atomu
51 protonów i 51 elektronów rozłożonych na 5 powłokach (2–8–18–18–5). Konfiguracja: [Kr] 5s² 4d¹⁰ 5p³, elektronów walencyjnych: 5.
Antymon (Sb) — rodzina
Półmetale przewodzą prąd tylko na życzenie — na tej właściwości stoi cała elektronika.
Antymon (Sb) — znany od zawsze
Antymon był używany, zanim ktokolwiek nazwał go pierwiastkiem — nie ma daty odkrycia ani jednego odkrywcy.
Antymon (Sb) — miejsce w tablicy
Grupa 15, okres 5, blok p. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Cyna i Tellur. Kolor karty w naszej tablicy to półmetale.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.