Gadolin (Gd) — pierwiastek nr 64
Gadolin (Gd), liczba atomowa 64: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Środek kontrastowy w rezonansie magnetycznym. Silnie…
Gadolin (Gd), liczba atomowa 64, lantanowce. Środek kontrastowy w rezonansie magnetycznym. Silnie pochłania neutrony i traci magnetyzm tuż powyżej temperatury pokojowej.
Gadolin (Gd) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 64 |
|---|---|
| Masa atomowa | 157.25 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Xe] 4f⁷ 5d¹ 6s² |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 26, 8, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 3 / 6 |
| Blok | f |
| Rodzina | Lantanowce |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 1312 °C |
| Temperatura wrzenia | 3273 °C |
| Gęstość | 7.9 g/cm³ |
| Odkrycie | 1880, Jean Charles de Marignac |
| Pochodzenie nazwy | od Johana Gadolina |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Gadolin odkryto w 1880 roku (Jean Charles de Marignac). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: od Johana Gadolina.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Gadolin (Gd) to pierwiastek numer 64, blok f, okres 6, grupa 3. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 1312 °C, wrze przy 3273 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 1961 stopni. Gęstość 7.9 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1880
Odkrycie: 1880 rok, Jean Charles de Marignac. Nazwa: od Johana Gadolina. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: lantanowiec
Środek kontrastowy w rezonansie magnetycznym. Silnie pochłania neutrony i traci magnetyzm tuż powyżej temperatury pokojowej. Lantanowce to ciche serce elektroniki: magnesy, luminofory ekranów, lasery i optyka.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Gadolin (Gd) — budowa atomu
64 protonów i 64 elektronów rozłożonych na 6 powłokach (2–8–18–26–8–2). Konfiguracja: [Xe] 4f⁷ 5d¹ 6s², elektronów walencyjnych: 2.
Gadolin (Gd) — rodzina
Lantanowce to „metale ziem rzadkich”, które wcale nie są rzadkie — trudne jest ich rozdzielenie, bo są niemal identyczne chemicznie.
Gadolin (Gd) — rok 1880
Odkrycie przypisuje się: Jean Charles de Marignac. Nazwa pochodzi od: od Johana Gadolina.
Gadolin (Gd) — miejsce w tablicy
Grupa 3, okres 6, blok f. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Europ i Terb. Kolor karty w naszej tablicy to lantanowce.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.