Wolfram (W) — pierwiastek nr 74
Wolfram (W), liczba atomowa 74: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Najwyższa temperatura topnienia ze wszystkich metali —…
Wolfram (W), liczba atomowa 74, metale przejściowe. Najwyższa temperatura topnienia ze wszystkich metali — stąd żarniki żarówek. Węglik wolframu tnie stal.
Wolfram (W) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 74 |
|---|---|
| Masa atomowa | 183.84 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d⁴ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 32, 12, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 6 / 6 |
| Blok | d |
| Rodzina | Metale przejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 3422 °C |
| Temperatura wrzenia | 5555 °C |
| Gęstość | 19.25 g/cm³ |
| Odkrycie | 1783, bracia Elhuyar |
| Pochodzenie nazwy | szw. tung sten — ciężki kamień |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Wolfram odkryto w 1783 roku (bracia Elhuyar). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: szw. tung sten — ciężki kamień.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Wolfram (W) to pierwiastek numer 74, blok d, okres 6, grupa 6. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 3422 °C, wrze przy 5555 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 2133 stopni. Gęstość 19.25 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1783
Odkrycie: 1783 rok, bracia Elhuyar. Nazwa: szw. tung sten — ciężki kamień. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: przejściowy
Najwyższa temperatura topnienia ze wszystkich metali — stąd żarniki żarówek. Węglik wolframu tnie stal. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Wolfram (W) — ciekawostka
Topi się dopiero przy 3422 °C — najwyżej ze wszystkich metali; stąd żarówkowe włókna.
Wolfram (W) — ciekawostka
Nazwa pochodzi od niemieckiego „wilcza piana”, bo psuł wytop cyny.
Wolfram (W) — budowa atomu
74 protonów i 74 elektronów rozłożonych na 6 powłokach (2–8–18–32–12–2). Konfiguracja: [Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d⁴, elektronów walencyjnych: 2.
Wolfram (W) — rodzina
Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.
Wolfram (W) — rok 1783
Odkrycie przypisuje się: bracia Elhuyar. Nazwa pochodzi od: szw. tung sten — ciężki kamień.
Wolfram (W) — ciężar
Przy gęstości 19.25 g/cm³ litrowa butelka tego pierwiastka ważyłaby ponad 19 kg.
Wolfram (W) — ogniotrwały
Topi się dopiero w 3422 °C — powyżej temperatury płomienia palnika acetylenowego.
Wolfram (W) — miejsce w tablicy
Grupa 6, okres 6, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Tantal i Ren. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.