Glitch — co to znaczy?
Błąd systemu jako instrument, estetyka i metafora rzeczywistości. Autechre, Burial, „glitch in the matrix”.
Chwilowa usterka systemu — zły piksel, zapętlony dźwięk, ekran, który miga — z której popkultura zrobiła estetykę i metaforę stanu psychicznego.
Skąd to się wzięło
Słowo pochodzi z jidysz („gletshn" — poślizg) i weszło do angielskiego przez inżynierów NASA w latach 60., którzy tak nazywali drobne awarie systemów. Muzyka elektroniczna (Autechre, Oval) w latach 90. zrobiła z glitcha instrument. Digital art zrobił z niego język (glitch art, databending).
Od 2015 „glitch in the matrix" — historyjki o rzekomych błędach rzeczywistości (kot przebiegł dwa razy, ktoś zniknął w tłumie) — to własny gatunek na Reddicie.
Czy to działa
Symulacyjne glitche w rzeczywistości: brak dowodów. Wszystkie relacje da się wyjaśnić fałszywą pamięcią, iluzjami percepcyjnymi i tym, że ludzki mózg fatalnie odróżnia sen od jawy w pierwszej sekundzie po przebudzeniu.
Ale glitch jako estetyka jest jednym z najciekawszych języków ostatnich dwóch dekad — bo pierwszy raz w historii sztuka masowo używa błędu jako materiału. To ważna zmiana wobec modernizmu, który błąd wymazywał.
W świecie wskazuje.pl
„Nowy ja" i „Digitus" korzystają z estetyki glitcha wprost — załamane wokale, chropowate sample, moment, w którym utwór na sekundę „się zawiesza".