Meitner (Mt) — pierwiastek nr 109

Meitner (Mt), liczba atomowa 109: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Nazwany po fizyczce, która wyjaśniła rozszczepienie…

Meitner (Mt), liczba atomowa 109, metale przejściowe. Nazwany po fizyczce, która wyjaśniła rozszczepienie jądra i została pominięta przy Noblu.

Meitner (Mt) — właściwości w tabeli

Podstawowe dane pierwiastka Meitner (Mt)
Liczba atomowa109
Masa atomowa278 u
Konfiguracja elektronowa[Rn] 7s² 5f¹⁴ 6d⁷
Elektrony na powłokach2, 8, 18, 32, 32, 15, 2
Elektrony walencyjne2
Grupa / okres9 / 7
Blokd
RodzinaMetale przejściowe
Stan skupienia (20 °C)stały
Temperatura topnieniabrak danych
Temperatura wrzeniabrak danych
Gęstość37.4 g/cm³
Odkrycie1982, GSI Darmstadt
Pochodzenie nazwyna cześć Lise Meitner
Promieniotwórczytak

Kontekst historyczny odkrycia

Meitner nie leżał w żadnej skale. W 1982 roku (GSI Darmstadt) wytworzono go sztucznie, bombardując cięższe jądra lżejszymi. Takie pierwiastki żyją krótko, a ich „istnienie” potwierdza się po śladach rozpadu, nie po bryłce w gablocie.

Laboratorium, historia, codzienność

Głos laboratorium: twarde dane

Meitner (Mt) to pierwiastek numer 109, blok d, okres 7, grupa 9. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Temperatur przemian nie zmierzono wiarygodnie — pierwiastek istnieje zbyt krótko. Gęstość 37.4 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Jest promieniotwórczy: jądro rozpada się samo, a każda praca z nim to praca w osłonach.

Głos historii: 1982

Odkrycie: 1982 rok, GSI Darmstadt. Nazwa: na cześć Lise Meitner. To pierwiastek pracowni, nie kopalni: powstał w akceleratorze albo w reaktorze, w ilościach liczonych czasem w pojedynczych atomach.

Głos codzienności: przejściowy

Nazwany po fizyczce, która wyjaśniła rozszczepienie jądra i została pominięta przy Noblu. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.

Ciekawostki i najczęstsze pytania

Meitner (Mt) — budowa atomu

109 protonów i 109 elektronów rozłożonych na 7 powłokach (2–8–18–32–32–15–2). Konfiguracja: [Rn] 7s² 5f¹⁴ 6d⁷, elektronów walencyjnych: 2.

Meitner (Mt) — rodzina

Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.

Meitner (Mt) — rok 1982

Odkrycie przypisuje się: GSI Darmstadt. Nazwa pochodzi od: na cześć Lise Meitner.

Meitner (Mt) — promieniotwórczy

Każdy izotop meitner rozpada się samoczynnie. To pierwiastek transuranowy — na Ziemi praktycznie nie występuje naturalnie, powstaje w akceleratorach i reaktorach.

Meitner (Mt) — ciężar

Przy gęstości 37.4 g/cm³ litrowa butelka tego pierwiastka ważyłaby ponad 37 kg.

Meitner (Mt) — miejsce w tablicy

Grupa 9, okres 7, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Has i Darmsztadt. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.

Zobacz cały układ okresowy

Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.