Meitner (Mt) — pierwiastek nr 109
Meitner (Mt), liczba atomowa 109: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Nazwany po fizyczce, która wyjaśniła rozszczepienie…
Meitner (Mt), liczba atomowa 109, metale przejściowe. Nazwany po fizyczce, która wyjaśniła rozszczepienie jądra i została pominięta przy Noblu.
Meitner (Mt) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 109 |
|---|---|
| Masa atomowa | 278 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Rn] 7s² 5f¹⁴ 6d⁷ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 32, 32, 15, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 9 / 7 |
| Blok | d |
| Rodzina | Metale przejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | brak danych |
| Temperatura wrzenia | brak danych |
| Gęstość | 37.4 g/cm³ |
| Odkrycie | 1982, GSI Darmstadt |
| Pochodzenie nazwy | na cześć Lise Meitner |
| Promieniotwórczy | tak |
Kontekst historyczny odkrycia
Meitner nie leżał w żadnej skale. W 1982 roku (GSI Darmstadt) wytworzono go sztucznie, bombardując cięższe jądra lżejszymi. Takie pierwiastki żyją krótko, a ich „istnienie” potwierdza się po śladach rozpadu, nie po bryłce w gablocie.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Meitner (Mt) to pierwiastek numer 109, blok d, okres 7, grupa 9. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Temperatur przemian nie zmierzono wiarygodnie — pierwiastek istnieje zbyt krótko. Gęstość 37.4 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Jest promieniotwórczy: jądro rozpada się samo, a każda praca z nim to praca w osłonach.
Głos historii: 1982
Odkrycie: 1982 rok, GSI Darmstadt. Nazwa: na cześć Lise Meitner. To pierwiastek pracowni, nie kopalni: powstał w akceleratorze albo w reaktorze, w ilościach liczonych czasem w pojedynczych atomach.
Głos codzienności: przejściowy
Nazwany po fizyczce, która wyjaśniła rozszczepienie jądra i została pominięta przy Noblu. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Meitner (Mt) — budowa atomu
109 protonów i 109 elektronów rozłożonych na 7 powłokach (2–8–18–32–32–15–2). Konfiguracja: [Rn] 7s² 5f¹⁴ 6d⁷, elektronów walencyjnych: 2.
Meitner (Mt) — rodzina
Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.
Meitner (Mt) — rok 1982
Odkrycie przypisuje się: GSI Darmstadt. Nazwa pochodzi od: na cześć Lise Meitner.
Meitner (Mt) — promieniotwórczy
Każdy izotop meitner rozpada się samoczynnie. To pierwiastek transuranowy — na Ziemi praktycznie nie występuje naturalnie, powstaje w akceleratorach i reaktorach.
Meitner (Mt) — ciężar
Przy gęstości 37.4 g/cm³ litrowa butelka tego pierwiastka ważyłaby ponad 37 kg.
Meitner (Mt) — miejsce w tablicy
Grupa 9, okres 7, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Has i Darmsztadt. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.