Molibden (Mo) — pierwiastek nr 42
Molibden (Mo), liczba atomowa 42: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Mylony kiedyś z grafitem i ołowiem. Dodany do stali…
Molibden (Mo), liczba atomowa 42, metale przejściowe. Mylony kiedyś z grafitem i ołowiem. Dodany do stali pozwala jej trzymać twardość w wysokiej temperaturze — stąd lufy i turbiny.
Molibden (Mo) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 42 |
|---|---|
| Masa atomowa | 95.95 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Kr] 4d⁵ 5s¹ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 12, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 6 / 5 |
| Blok | d |
| Rodzina | Metale przejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 2623 °C |
| Temperatura wrzenia | 4639 °C |
| Gęstość | 10.28 g/cm³ |
| Odkrycie | 1778, Carl Wilhelm Scheele |
| Pochodzenie nazwy | gr. molybdos — ołów |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Molibden odkryto w 1778 roku (Carl Wilhelm Scheele). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: gr. molybdos — ołów.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Molibden (Mo) to pierwiastek numer 42, blok d, okres 5, grupa 6. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 2623 °C, wrze przy 4639 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 2016 stopni. Gęstość 10.28 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1778
Odkrycie: 1778 rok, Carl Wilhelm Scheele. Nazwa: gr. molybdos — ołów. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: przejściowy
Mylony kiedyś z grafitem i ołowiem. Dodany do stali pozwala jej trzymać twardość w wysokiej temperaturze — stąd lufy i turbiny. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Molibden (Mo) — budowa atomu
42 protonów i 42 elektronów rozłożonych na 5 powłokach (2–8–18–12–2). Konfiguracja: [Kr] 4d⁵ 5s¹, elektronów walencyjnych: 2.
Molibden (Mo) — rodzina
Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.
Molibden (Mo) — rok 1778
Odkrycie przypisuje się: Carl Wilhelm Scheele. Nazwa pochodzi od: gr. molybdos — ołów.
Molibden (Mo) — ogniotrwały
Topi się dopiero w 2623 °C — powyżej temperatury płomienia palnika acetylenowego.
Molibden (Mo) — miejsce w tablicy
Grupa 6, okres 5, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Niob i Technet. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.