Prazeodym (Pr) — pierwiastek nr 59
Prazeodym (Pr), liczba atomowa 59: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Barwi szkło spawalnicze na zielono i pochłania żółty…
Prazeodym (Pr), liczba atomowa 59, lantanowce. Barwi szkło spawalnicze na zielono i pochłania żółty blask stopionego metalu.
Prazeodym (Pr) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 59 |
|---|---|
| Masa atomowa | 140.91 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Xe] 6s² 4f³ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 21, 8, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 3 / 6 |
| Blok | f |
| Rodzina | Lantanowce |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | 935 °C |
| Temperatura wrzenia | 3520 °C |
| Gęstość | 6.77 g/cm³ |
| Odkrycie | 1885, Carl Auer von Welsbach |
| Pochodzenie nazwy | gr. prasios didymos — zielony bliźniak |
| Promieniotwórczy | nie |
Kontekst historyczny odkrycia
Prazeodym odkryto w 1885 roku (Carl Auer von Welsbach). To epoka wagi analitycznej i cierpliwych rozkładów: chemicy rozbierali minerały na części i nazywali to, co zostawało, gdy zabrakło już znanych składników. Nazwa mówi resztę: gr. prasios didymos — zielony bliźniak.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Prazeodym (Pr) to pierwiastek numer 59, blok f, okres 6, grupa 3. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Topi się przy 935 °C, wrze przy 3520 °C — okno „na ciekło” ma szerokość około 2585 stopni. Gęstość 6.77 g/cm³. Nie jest promieniotwórczy — jego jądra są trwałe.
Głos historii: 1885
Odkrycie: 1885 rok, Carl Auer von Welsbach. Nazwa: gr. prasios didymos — zielony bliźniak. Wpisuje się w wielką falę chemii przełomu XVIII i XIX wieku, gdy tablica pierwiastków dopiero się zapełniała.
Głos codzienności: lantanowiec
Barwi szkło spawalnicze na zielono i pochłania żółty blask stopionego metalu. Lantanowce to ciche serce elektroniki: magnesy, luminofory ekranów, lasery i optyka.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Prazeodym (Pr) — budowa atomu
59 protonów i 59 elektronów rozłożonych na 6 powłokach (2–8–18–21–8–2). Konfiguracja: [Xe] 6s² 4f³, elektronów walencyjnych: 2.
Prazeodym (Pr) — rodzina
Lantanowce to „metale ziem rzadkich”, które wcale nie są rzadkie — trudne jest ich rozdzielenie, bo są niemal identyczne chemicznie.
Prazeodym (Pr) — rok 1885
Odkrycie przypisuje się: Carl Auer von Welsbach. Nazwa pochodzi od: gr. prasios didymos — zielony bliźniak.
Prazeodym (Pr) — miejsce w tablicy
Grupa 3, okres 6, blok f. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Cer i Neodym. Kolor karty w naszej tablicy to lantanowce.
Powiązane artykuły
- Siedemnaście metali w twojej kieszeni — lantanowce, bez których nie ma telefonu — Neodym, dysproz, europ, itr: co robią metale ziem rzadkich w telefonie, dlaczego wcale nie są rzadkie i skąd bierze się problem z ich wydobyciem oraz recyklingiem.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.