Roentgen (Rg) — pierwiastek nr 111

Roentgen (Rg), liczba atomowa 111: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Teoretycznie chemiczny kuzyn złota, praktycznie znika…

Roentgen (Rg), liczba atomowa 111, metale przejściowe. Teoretycznie chemiczny kuzyn złota, praktycznie znika szybciej, niż zdążysz go zobaczyć.

Roentgen (Rg) — właściwości w tabeli

Podstawowe dane pierwiastka Roentgen (Rg)
Liczba atomowa111
Masa atomowa282 u
Konfiguracja elektronowa[Rn] 7s² 5f¹⁴ 6d⁹
Elektrony na powłokach2, 8, 18, 32, 32, 17, 2
Elektrony walencyjne2
Grupa / okres11 / 7
Blokd
RodzinaMetale przejściowe
Stan skupienia (20 °C)stały
Temperatura topnieniabrak danych
Temperatura wrzeniabrak danych
Gęstość28.7 g/cm³
Odkrycie1994, GSI Darmstadt
Pochodzenie nazwyna cześć Wilhelma Röntgena
Promieniotwórczytak

Kontekst historyczny odkrycia

Roentgen nie leżał w żadnej skale. W 1994 roku (GSI Darmstadt) wytworzono go sztucznie, bombardując cięższe jądra lżejszymi. Takie pierwiastki żyją krótko, a ich „istnienie” potwierdza się po śladach rozpadu, nie po bryłce w gablocie.

Laboratorium, historia, codzienność

Głos laboratorium: twarde dane

Roentgen (Rg) to pierwiastek numer 111, blok d, okres 7, grupa 11. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Temperatur przemian nie zmierzono wiarygodnie — pierwiastek istnieje zbyt krótko. Gęstość 28.7 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Jest promieniotwórczy: jądro rozpada się samo, a każda praca z nim to praca w osłonach.

Głos historii: 1994

Odkrycie: 1994 rok, GSI Darmstadt. Nazwa: na cześć Wilhelma Röntgena. To pierwiastek pracowni, nie kopalni: powstał w akceleratorze albo w reaktorze, w ilościach liczonych czasem w pojedynczych atomach.

Głos codzienności: przejściowy

Teoretycznie chemiczny kuzyn złota, praktycznie znika szybciej, niż zdążysz go zobaczyć. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.

Ciekawostki i najczęstsze pytania

Roentgen (Rg) — budowa atomu

111 protonów i 111 elektronów rozłożonych na 7 powłokach (2–8–18–32–32–17–2). Konfiguracja: [Rn] 7s² 5f¹⁴ 6d⁹, elektronów walencyjnych: 2.

Roentgen (Rg) — rodzina

Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.

Roentgen (Rg) — rok 1994

Odkrycie przypisuje się: GSI Darmstadt. Nazwa pochodzi od: na cześć Wilhelma Röntgena.

Roentgen (Rg) — promieniotwórczy

Każdy izotop roentgen rozpada się samoczynnie. To pierwiastek transuranowy — na Ziemi praktycznie nie występuje naturalnie, powstaje w akceleratorach i reaktorach.

Roentgen (Rg) — ciężar

Przy gęstości 28.7 g/cm³ litrowa butelka tego pierwiastka ważyłaby ponad 29 kg.

Roentgen (Rg) — miejsce w tablicy

Grupa 11, okres 7, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Darmsztadt i Kopernik. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.

Zobacz cały układ okresowy

Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.