Roentgen (Rg) — pierwiastek nr 111
Roentgen (Rg), liczba atomowa 111: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Teoretycznie chemiczny kuzyn złota, praktycznie znika…
Roentgen (Rg), liczba atomowa 111, metale przejściowe. Teoretycznie chemiczny kuzyn złota, praktycznie znika szybciej, niż zdążysz go zobaczyć.
Roentgen (Rg) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 111 |
|---|---|
| Masa atomowa | 282 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Rn] 7s² 5f¹⁴ 6d⁹ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 32, 32, 17, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 11 / 7 |
| Blok | d |
| Rodzina | Metale przejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | brak danych |
| Temperatura wrzenia | brak danych |
| Gęstość | 28.7 g/cm³ |
| Odkrycie | 1994, GSI Darmstadt |
| Pochodzenie nazwy | na cześć Wilhelma Röntgena |
| Promieniotwórczy | tak |
Kontekst historyczny odkrycia
Roentgen nie leżał w żadnej skale. W 1994 roku (GSI Darmstadt) wytworzono go sztucznie, bombardując cięższe jądra lżejszymi. Takie pierwiastki żyją krótko, a ich „istnienie” potwierdza się po śladach rozpadu, nie po bryłce w gablocie.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Roentgen (Rg) to pierwiastek numer 111, blok d, okres 7, grupa 11. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Temperatur przemian nie zmierzono wiarygodnie — pierwiastek istnieje zbyt krótko. Gęstość 28.7 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Jest promieniotwórczy: jądro rozpada się samo, a każda praca z nim to praca w osłonach.
Głos historii: 1994
Odkrycie: 1994 rok, GSI Darmstadt. Nazwa: na cześć Wilhelma Röntgena. To pierwiastek pracowni, nie kopalni: powstał w akceleratorze albo w reaktorze, w ilościach liczonych czasem w pojedynczych atomach.
Głos codzienności: przejściowy
Teoretycznie chemiczny kuzyn złota, praktycznie znika szybciej, niż zdążysz go zobaczyć. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Roentgen (Rg) — budowa atomu
111 protonów i 111 elektronów rozłożonych na 7 powłokach (2–8–18–32–32–17–2). Konfiguracja: [Rn] 7s² 5f¹⁴ 6d⁹, elektronów walencyjnych: 2.
Roentgen (Rg) — rodzina
Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.
Roentgen (Rg) — rok 1994
Odkrycie przypisuje się: GSI Darmstadt. Nazwa pochodzi od: na cześć Wilhelma Röntgena.
Roentgen (Rg) — promieniotwórczy
Każdy izotop roentgen rozpada się samoczynnie. To pierwiastek transuranowy — na Ziemi praktycznie nie występuje naturalnie, powstaje w akceleratorach i reaktorach.
Roentgen (Rg) — ciężar
Przy gęstości 28.7 g/cm³ litrowa butelka tego pierwiastka ważyłaby ponad 29 kg.
Roentgen (Rg) — miejsce w tablicy
Grupa 11, okres 7, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Darmsztadt i Kopernik. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.