Darmsztadt (Ds) — pierwiastek nr 110
Darmsztadt (Ds), liczba atomowa 110: właściwości, historia odkrycia, pochodzenie nazwy i zastosowania. Powstał ze zderzenia ołowiu z niklem. Kilka atomów…
Darmsztadt (Ds), liczba atomowa 110, metale przejściowe. Powstał ze zderzenia ołowiu z niklem. Kilka atomów, ułamki sekundy życia.
Darmsztadt (Ds) — właściwości w tabeli
| Liczba atomowa | 110 |
|---|---|
| Masa atomowa | 281 u |
| Konfiguracja elektronowa | [Rn] 7s² 5f¹⁴ 6d⁸ |
| Elektrony na powłokach | 2, 8, 18, 32, 32, 16, 2 |
| Elektrony walencyjne | 2 |
| Grupa / okres | 10 / 7 |
| Blok | d |
| Rodzina | Metale przejściowe |
| Stan skupienia (20 °C) | stały |
| Temperatura topnienia | brak danych |
| Temperatura wrzenia | brak danych |
| Gęstość | 34.8 g/cm³ |
| Odkrycie | 1994, GSI Darmstadt |
| Pochodzenie nazwy | od Darmstadt |
| Promieniotwórczy | tak |
Kontekst historyczny odkrycia
Darmsztadt nie leżał w żadnej skale. W 1994 roku (GSI Darmstadt) wytworzono go sztucznie, bombardując cięższe jądra lżejszymi. Takie pierwiastki żyją krótko, a ich „istnienie” potwierdza się po śladach rozpadu, nie po bryłce w gablocie.
Laboratorium, historia, codzienność
Głos laboratorium: twarde dane
Darmsztadt (Ds) to pierwiastek numer 110, blok d, okres 7, grupa 10. W temperaturze pokojowej jest ciałem stałym. Temperatur przemian nie zmierzono wiarygodnie — pierwiastek istnieje zbyt krótko. Gęstość 34.8 g/cm³ — mała bryłka waży zaskakująco dużo. Jest promieniotwórczy: jądro rozpada się samo, a każda praca z nim to praca w osłonach.
Głos historii: 1994
Odkrycie: 1994 rok, GSI Darmstadt. Nazwa: od Darmstadt. To pierwiastek pracowni, nie kopalni: powstał w akceleratorze albo w reaktorze, w ilościach liczonych czasem w pojedynczych atomach.
Głos codzienności: przejściowy
Powstał ze zderzenia ołowiu z niklem. Kilka atomów, ułamki sekundy życia. Metale przejściowe to warsztat cywilizacji: stopy, narzędzia, katalizatory, styki i barwniki.
Ciekawostki i najczęstsze pytania
Darmsztadt (Ds) — budowa atomu
110 protonów i 110 elektronów rozłożonych na 7 powłokach (2–8–18–32–32–16–2). Konfiguracja: [Rn] 7s² 5f¹⁴ 6d⁸, elektronów walencyjnych: 2.
Darmsztadt (Ds) — rodzina
Metale przejściowe zapełniają orbitale d, dlatego mają po kilka stopni utlenienia i dają barwne związki.
Darmsztadt (Ds) — rok 1994
Odkrycie przypisuje się: GSI Darmstadt. Nazwa pochodzi od: od Darmstadt.
Darmsztadt (Ds) — promieniotwórczy
Każdy izotop darmsztadt rozpada się samoczynnie. To pierwiastek transuranowy — na Ziemi praktycznie nie występuje naturalnie, powstaje w akceleratorach i reaktorach.
Darmsztadt (Ds) — ciężar
Przy gęstości 34.8 g/cm³ litrowa butelka tego pierwiastka ważyłaby ponad 35 kg.
Darmsztadt (Ds) — miejsce w tablicy
Grupa 10, okres 7, blok d. Sąsiedzi w kolejności liczby atomowej: Meitner i Roentgen. Kolor karty w naszej tablicy to metale przejściowe.
Zobacz cały układ okresowy
Neonowa tablica pierwiastków — 118 kartotek po polsku, filtry rodzin i wykres odkryć.